BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//Public Space - ECPv6.15.20//NONSGML v1.0//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH X-ORIGINAL-URL:https://publicspace.nl X-WR-CALDESC:Evenementen voor Public Space REFRESH-INTERVAL;VALUE=DURATION:PT1H X-Robots-Tag:noindex X-PUBLISHED-TTL:PT1H BEGIN:VTIMEZONE TZID:Europe/Amsterdam BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20230326T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20231029T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20240331T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20241027T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20250330T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20251026T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20260329T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20261025T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20270328T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20271031T010000 END:STANDARD END:VTIMEZONE BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260319T170000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260319T180000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20260310T125720Z LAST-MODIFIED:20260407T145752Z UID:10000473-1773939600-1773943200@publicspace.nl SUMMARY:De toekomst van het MBO - interview DESCRIPTION:Goed opgeleide vakmensen worden steeds belangrijker voor de economie en voor de vele transities die nodig zijn\, zoals in zorg\, energie\, wonen en klimaat. Tegelijk is er een tekort aan allerlei soorten vakmensen\, er is demografische krimp in studentenaantallen en de concurrentie tussen alle vormen van onderwijs neemt toe. En terwijl de economie om vakmensen roept is er cultureel – soms – nog een achterstand in perceptie en in waardering t.o.v. theoretisch onderwijs.\nHoe ontwikkelen deze vraagstukken zich in de nabije toekomst en wat doet het MBO er zelf aan? Valt er iets aan te doen door snellere onderwijsroutes\, andere exameneisen\, flexibeler diploma’s\, betere werving voor MBO\, andere samenwerking met werkgevers? \nIn de aflevering ‘Krijgt het mbo nu eindelijk de waardering die het verdient?’ van Trending op 19 maart bij New Business Radio* gaan Ron Lemmens van NBR en Steven de Waal** in gesprek over de toekomst van het MBO met Dennis de Vries (wethouder gemeente Utrecht) en Johan Spronk (voorzitter RvB van ROC Midden Nederland). Thema’s die zij aan de orde willen stellen: \n\nLeidt de schaarste aan vakmensen niet nu al tot meer waardering\, zowel financieel als cultureel? Is er nog steeds sprake van meer ontzag en waardering voor theoretische kennis (wat vroeger in de aanduiding ‘hoger’ verborgen zat) of is dat al achterhaald?\nZijn vele ROC’s niet al lang bezig met veranderingen van hun locaties\, die het aantrekkelijker maken om daar te studeren?\nIs de kracht van ROC’s niet dat ze uiterst divers zijn\, waardoor daar de jeugd wel met elkaar in contact komt (met alle spanning van dien)\, terwijl elders Nederland vooral lijkt te bestaan uit bubbels?\nNeemt door dit alles de mondigheid en het actief burgerschap van studenten MBO niet erg toe? Of voelen ze zich nog steeds een beetje Calimero en stellen zich te bescheiden op? Geldt dat niet ook voor de scholen zelf?\nConcurreren MBO instellingen nu nog vooral met elkaar in werving of toch ook toenemend met ander onderwijs?\nWerken ROC’s genoeg en voldoende creatief aan hun imago en de bekendheid van hun vakkennis en onderwijs\, buiten de jaarlijkse reclame-acties rond werving van studenten? Zo loopt er een actie om te komen tot een eigen governance code die uitdrukkelijk de eigen doelen\, waarden en maatschappelijke bijdragen van het MBO centraal stelt; gaat dat de goede kant op?\nVertonen studenten en professionele vakmensen van MBO voldoende actief burgerschap naar opkomende burgerinitiatieven op hun terrein?\nLeiden de MBO instellingen voldoende op voor moderne vakmensen of zitten ze toch teveel klem in een ouderwets onderwijs- en diplomastelsel? Moeten MBO instellingen niet veel meer doen aan het op kwaliteit houden en bijscholen van de bestaande vakmensen? Is het reguliere onderwijsstelsel daar wel voldoende op ingericht of is het commerciële aanbod daarin beter?\n\n  \n*  Op New Business Radio\, dé zakenzender van Nederland\, hoor je ondernemende mensen\, inspirerende gesprekken\, innovaties en duurzaamheid. Van hippe start up tot ijzersterke multinational. Geen hijgende herhalingen van het laatste nieuws\, maar verdieping op thema’s als marketing\, business development\, duurzaamheid\, cyber en ondernemerschap.\nRadio & podcast New Business Radio is overal te beluisteren via newbusinessradio.nl. Alle afleveringen van de radioprogramma’s zijn na afloop ook beschikbaar als podcast op alle bekende podcastkanalen zoals Apple Podcasts en Spotify. En dit interview uiteraard ook hier op de website van Public SPACE. \n** Steven de Waal\, oprichter en voorzitter van Public SPACE Foundation\, is tevens voorzitter RvT van ROC Midden Nederland. Hij is actief bij de landelijke ontwikkeling van een nieuwe governance code voor het MBO (hij was eerder betrokken bij de governance codes voor zorg en cultuur\, zijn proefschrift onderzoekt ook de waarden van diverse governance typen).\nActief Burgerschap en Maatschappelijk Ondernemerschap zijn kernthema’s van Public SPACE. Veel burgerinitiatieven\, met name in zorg en energietransitie\, missen vaak vakmensen en technische kennis om het goed van de grond te krijgen. De belangrijke transities die nu op gang komen\, stimuleren en vergen ook een houding van burgerschap van de vakmensen. \nDe uitzending is op Springcast te beluisteren als podcast.\nLees hier een terugblik van Steven de Waal op het interview.\nOp het persportaal van het ANP staat ons persbericht over de uitzending.\nLees hier het bericht over de uitzending op de website van New Business Radio.\nKijk hier voor een overzicht van eerdere uitzendingen met Steven de Waal op NBR. URL:https://publicspace.nl/calendar/de-toekomst-van-het-mbo-interview/ CATEGORIES:Openbaar ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2025/05/Trending-15-mei-2025-podcast.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260318T150000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260318T170000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20251203T170626Z LAST-MODIFIED:20251203T170626Z UID:10000468-1773846000-1773853200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 18 maart 2026 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-35/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260213T150000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260213T170000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20251203T165839Z LAST-MODIFIED:20251203T165839Z UID:10000467-1770994800-1771002000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 13 februari 2026 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-34/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260114T150000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260114T170000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20251203T164115Z LAST-MODIFIED:20251203T164115Z UID:10000466-1768402800-1768410000@publicspace.nl SUMMARY:Tussen macht\, gezag en moraliteit – Module 1 in de Leergang Filosofie & Leiderschap DESCRIPTION:Wat heeft 2500 jaar filosofie aan inspirerende wijsheden opgeleverd voor de bestuurder van nu? De Waal refereert ook aan veel grote denkers als Socrates\, Aristoteles\, Machiavelli\, Nietzsche of Sartre\, maar vergeet ook Lao Tze\, Comenius en Boeddha niet. De grote vraag is wat kunnen zij de huidige generatie leiders meegeven? Tijdens de interactieve leergang ‘Filosofie & Leiderschap’ van Overdenkwerk maakt u kennis met de meest krachtige gedachten uit de filosofie over leiderschap. \nSteven de Waal verzorgt op 14 januari 2026 de eerste module van deze leergang: ‘Introductie in de filosofie van leiderschap: Tussen macht\, gezag en moraliteit’. De leergang wordt vormgegeven rond de antieke begrippen uit de retorica van pathos\, logos en ethos. Deze drie complementaire aspecten van leiderschap voeren ons langs de diverse grote denkers uit het verleden en heden. \nDe Waal zal aandacht besteden aan de connectie tussen zijn twee grote interesses\, namelijk strategisch leiderschap aan de ene kant en de morele en waarden gedreven kant van goed leiderschap aan de andere kant. Uiteindelijk heeft hij op beide terreinen een grote ervaring in de boardrooms waar zich dit afspeelt\, zowel als strategy consultant maar zeker ook in vele bestuurlijke rollen en verantwoordelijkheden\, maar daarnaast ook een grote academische en intellectuele belangstelling\, neergeslagen in vele lezingen\, blogs en boeken\, zie het overzicht en de summaries op deze website. \nHij zal nu wat minder aandacht besteden aan zijn analyses (zie De Waal\, Amazon 2018) van de moderne publieke arena door de media- en ICT technologie en hoe dat het publiek leiderschap fundamenteel verandert. Deze nieuwe publieke arena heeft ook een grote impact op kennis\, autoriteit en meningsvorming; goede onderwerpen om zeker filosofisch over na te denken. \nHij gaat vooral in op hoe filosofie bij de Grieken juist een grote functie had in het bijbrengen van een kritische geest en van levenskunst\, zowel voor jezelf als voor anderen en de publieke zaak. Hij gaat daarnaast sterk in op de Chinese filosofie. Strategisch is dat natuurlijk Sun Tzu (the Art of War) en moreel filosofisch is dat Daoisme van oa. de Dao De Djing\, toegeschreven aan Lao Tzu\, maar waarschijnlijk van vele schrijvers (net als de Ilias en Odyssee van (zogenaamd) Homerus) \nKijk hier voor meer informatie over de leergang en inschrijven.\nLees hier een terugblik van Steven de Waal op een eerdere editie. URL:https://publicspace.nl/calendar/tussen-macht-gezag-en-moraliteit-module-1-in-de-leergang-filosofie-leiderschap-2/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2020/11/Boek-Strategische-management-voor-de-publieke-zaak-1170x480-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251216T100000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251216T130000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20251021T134931Z LAST-MODIFIED:20251021T163106Z UID:10000465-1765879200-1765890000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s’ voor gezondheidszorg (NVTZ Academie) DESCRIPTION:Op 16 december 2025 verzorgt Steven de Waal voor de NVTZ Academie een dagdeel van de eendaagse sessie voor toezichthouders in de gezondheidszorg: “Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s”. \nDeze sessie is bedoeld om de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed toezichthouderschap verder te ontwikkelen\, toegespitst op het specifieke krachtenveld\, de strategische en politieke context van het Nederlandse zorgstelsel\, dat natuurlijk sterk onder druk heeft gestaan en getest is in de corona pandemie\, maar waarbij de toekomst nu sterk verder ter discussie komt\, vanwege een aantal bedreigende vooruitzichten. \nDit heeft Public Space aan zien komen en is in het eigen denknetwerk (zoals dat hoort bij een Denktank) vanaf maart 2023 daarover een discussie gestart aan de hand van een paper over ‘Toekomst en Transformatie van de Nederlandse gezondheidszorg’. Dit heeft in mei 2023 geleid tot de publicatie van een nieuw boek\, ‘Het zal MIJN zorg zijn. 7 routes naar een gezond zorgstelsel’ (verkrijgbaar in alle fysieke en virtuele boekhandels). De basisstelling in dat boek\, aangetoond met een groot aantal voorbeelden uit de praktijk\, is dat heel veel zorginnovaties al lang plaatsvinden door het leiderschap op de werkvloer en dat polder en overheid daar met hun papieren inzichten niet veel aan toevoegen. Juist bij die partijen is meer maatschappelijk leiderschap nodig om een aantal pijnlijke knopen in de structuren of financiering van zorg aan te pakken\, maar daar is bitter weinig van te zien. Alleen maar papier produceren over ‘waar het naartoe moet’\, is niet zo moedig en verstandig. Doorhebben\, in alle bescheidenheid\, wat er nu al gebeurt en dat gaan steunen met krachtige interventies kan wel helpen! Het publieke en politieke debat is daar recent nog niet erg aan begonnen via het ontwerp en de handtekening onder een polder akkoord\, het Integraal Zorg Akkoord\, zie ook onze besprekingen daarvan. \nEisen aan Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming (dit concept is door ons geïntroduceerd in ons boek van 2000: ‘Nieuwe strategieën voor het publieke domein’ (Samsom 2000) met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe Raad van Toezicht moet een professioneel toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de toezichthouder de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nSteven zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot en complex is om alleen aan de overheid over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën gericht op de publieke zaak en realiseren van ‘public value’ van de overheid\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society. \nStrategische intelligentie\nIn de sessie zal Steven drie kernelementen benadrukken. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit het op dat moment toonaangevende adviesbureau Boer & Croon\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel\nDe grootste strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategische intelligentie gaat erom \nA. Een visie te hebben op de toekomst en toekomstige kansen en bedreigingen \nINZICHT 1: Die visie kan dus niet bewezen worden\, maar alleen aannemelijk en charismatisch overtuigend gebracht! \nB. Dan mensen als je volgers bij jouw leiderschap meenemen en dus op die visie meekrijgen \nINZICHT 2: Zonder dwang en drang of dreiging vanuit een machtspositie! \nC. Vervolgens tactisch slim en listig (Odysseus!) te manoeuvreren door het vaak vijandig en concurrerend krachtenveld om die toekomst voor de organisatie ook werkelijk te bereiken \nINZICHT 3: Hiervoor zal de echte strateeg dus nooit de credits krijgen. Noch de visie\, noch de analyse van de kansen en dreigingen in het krachtenveld\, noch de strategische stappen vooruit zijn op het moment waarop het moet gebeuren\, te bewijzen! De meesten in je omgeving\, vaak zonder die strategische intelligentie\, weten pas achteraf wat er had moeten gebeuren en zullen jou dus nooit gunnen dat je het al veel eerder zag! \nThema: Strategisch management is geen strategische planning\nRond dat laatste zijn veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr) en Odysseus met de godin Athene (ruim 700 v. Chr). Tsja\, echt vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, zelfs daaraan vooraf: we hebben ook veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook in het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman wordt vermeld. We gaan hier verder in op zijn kern van strategie: ‘beating the odds’. Zie hierover ook het artikel van Steven de Waal op LinkedIn. \nThema: Geen strategie zonder doel\nElk strategisch management heeft duidelijke doelen en motieven nodig. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wil bereiken en hoe om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of ‘public value’ is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Steven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘public value’ dat in het ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagsche kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een intern gericht model\, zonder de daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door de RvT worden overgenomen en deze combineert daarmee de klassieke rollen van een RvC en de AvA! (zie zijn essay: De publieke sector verdient goed management (S&D 2013)). \nThema: Disruptief burgerschap als uitdaging voor nieuw\, civil leadership\n\nSteven de Waal noemt ‘disruptief burgerschap‘ de grootste strategische uitdaging van dit moment. Hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven vanuit de eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook (zonder er overigens zelf sterk op te reflecteren\, het overkomt ze als het ware dan wel sommigen weten het opportunistisch te gebruiken)\, nu zal ook de publieke dienstverlening\, zoals gezondheidszorg\, veranderen. Hij heeft daar allereerst een essay in het FD over geschreven\, mede gebaseerd op een boek dat op dat moment in ontwikkeling was\, waarin hij aantoont dat de (representatieve) democratie al sterk gedisrupteerd is. Vanuit de missie van de Denktank Public SPACE (opgericht ca 2001)\, met als missie maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap te stimuleren\, is deze disruptie natuurlijk in eerste instantie welgevallig. Hij ziet echter zeker ook de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal\, al vindt hij dat geluid\, dat hij natuurlijk veel tegenkomt in zijn lezingen\, ook internationaal\, toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude mediakanalen (pers\, radio\, tv). \nHij benadrukt tegen dat ouderwetse geluid in\, vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. In zijn later verschenen boek is de hoofdtitel echter niet voor niets: ‘Civil Leadership as the Future of Leadership‘\, tegenover deze reële en nieuwe macht van burgers moet er ander\, overtuigend leiderschap staan om te zorgen dat die #permanentpublicgrandstand niet de democratie ondermijnt. Hij is blij dat hij of de burger dus niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat die burger belangrijk en machtiger geworden is. Een van de echt strategische vernieuwingen die echter zeker nodig zal zijn\, is de representatieve democratie meer aanvullen met directe democratie\, zoals burgerpanels\, referenda en directe verkiezingen van overheidsbestuurders. \n“De rol van de RvT richting de samenleving en de nieuwe macht van de burgers staat centraal” \nIn zijn bijdrage staat de rol van de toezichthouders bij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties\, samenleving\, doelgroepen en patiënten centraal. Die ambiguïteit neemt nu nog toe omdat de maatschappelijke onderneming (een concept door hem gelanceerd en in een boek uitgewerkt in 2000) vanuit haar positie en missie heel goed in staat zou zijn in te spelen op burgers die meer willen doen\, voor elkaar\, in de zorg\, maar daarvoor niet de ruimte wordt geboden door overheidsregels of zorgverzekeraars. Dit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek Burgerkracht met Burgermacht (Boom 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen en debatten gehouden\, het eerst resultaat hiervan na zo’n 50 debatten staat in een beknopte samenvatting. \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. \nBekijk hier op Vimeo een korte promotievideo en hier een introductiecollege van Steven de Waal.\nAanmelden voor dit eendaagse programma kan hier. \nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategische-keuzes-extern-krachtenveld-scenarios-voor-gezondheidszorg-nvtz-academie/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2019/10/NVTZ-Academie-groter.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251119T151500 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251119T170000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20250626T144506Z LAST-MODIFIED:20250820T120943Z UID:10000462-1763565300-1763571600@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 19 november 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-33/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251112T103000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251112T130000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20250626T144047Z LAST-MODIFIED:20251021T162745Z UID:10000461-1762943400-1762952400@publicspace.nl SUMMARY:Module ‘Strategisch leiderschap’ voor Strategie Mastercourse Avicenna DESCRIPTION:Op 12 november 2025 verzorgt Steven de Waal een module over Strategisch Leiderschap binnen de Strategie Mastercourse van Avicenna in Antwerpen. \nDit programma is bedoeld voor ondernemers\, directeuren\, managers en professionals die (mede) verantwoordelijk zijn voor de strategie\, bezig zijn op het gebied van strategievorming en die hun strategisch inzicht verder willen verdiepen en dit in de praktijk dit willen toepassen. Ze willen hun persoonlijke groei\, op het gebied van leiderschap en strategievorming\, koppelen aan de strategische ontwikkeling en bloei van hun organisatie. \n\n\n“Strategisch denken is cybernetisch\, futuring maar ook slim en listig” \n\n\nSteven de Waal gaat zich met name concentreren op het gecombineerde thema van leiderschap\, dat vooral persoonlijk\, waarden gedreven\, karakter gedomineerd is\, en strategie\, dat vooral toekomstgericht is\, maar ook veel persoonlijkheid en moed vraagt. Het vergt uiteindelijk strategische intelligentie\, die getraind kan worden door de omgang met strategisch scherpe keuzes in omstandigheden waar die er echt toe doen. Juist de huidige gewoonte van strategie gelijkschakelen met strategische planning suggereert teveel dat het een rationeel proces is\, leidt tot veel papier en het gedaan kan worden door consultants en beleidsmedewerkers. De beste combinatie tussen die twee begrippen ontstaat in zijn ogen als we voortaan strategie zien zoals het echt is: listig\, opportunistisch en vanuit een houding van onzeker en paranoïde openstaan voor kansen en bedreigingen: zie zijn blog op Linkedin over Strategisch Denken. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/module-strategisch-leiderschap-voor-strategie-mastercourse-avicenna-6/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/06/Afb-Strategie-Mastercourse-Antwerpen-2023.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251024T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251024T163000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20250626T143417Z LAST-MODIFIED:20250820T120715Z UID:10000460-1761316200-1761323400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 24 oktober 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-32/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251015T090000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251018T140000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20251013T142228Z LAST-MODIFIED:20251013T142228Z UID:10000464-1760518800-1760796000@publicspace.nl SUMMARY:Contributions at ILA (International Leadership Association) Global Conference 2025 in Prague DESCRIPTION:On October 15-18\, 2025 Steven P.M. de Waal PhD will be contributing at several events at the 27th ILA (International Leadership Association) Global Conference in Prague. \n\nHe will present insights from his books Make Health Care My Care! Seven Routes to a Healthy Health Care System (published in Dutch\, 2023) about innovations by civil leaders in health care and Civil Leadership as the Future of Leadership (Amazon\, 2018)\, which delves into how new ICT and media technologies have disrupted traditional power dynamics.\nHe will chair a roundtable about the question ‘Is Trust in leaders shifting from virtue to competence?’. A lively discussion exploring how public expectations of leaders may be shifting from valuing their virtues to emphasizing their competence\, and what this means for trust and leadership in the future.\nAnd as chair of the ILA member community on Trust & Leadership\, co-founded with Ted Baartmans\, he will co-host the workshop ‘How Human History Shapes Trust\, Collaboration and Influence’. This panel discussion brings together three experts from diverse fields to explore how historical trust-building\, cooperation\, and social resilience have influenced leadership-followership dynamics. What if our understanding of leadership and followership has been shaped by myths rather than historical reality? Traditional narratives emphasize hierarchy\, dominance\, and competition as the primary drivers of human survival. However\, emerging research suggests that collaboration\, trust\, and emotional intelligence have been the true catalysts of human success. Leading together means interdependence.\n\nRead more about De Waal’s overall focus for these events ‘Is Trust in leaders shifting from virtue to competence?’ or download the paper he submitted for the conference. \nDownload hier het persbericht (in Dutch) URL:https://publicspace.nl/calendar/contributions-at-ila-international-leadership-association-global-conference-2025-in-prague/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2025/10/Afb-ILA-2025-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250916T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250916T163000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20250626T142908Z LAST-MODIFIED:20250820T120444Z UID:10000459-1758033000-1758040200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 16 september 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-31/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250911T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250911T163000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20250626T141715Z LAST-MODIFIED:20250820T115218Z UID:10000458-1757601000-1757608200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 11 september 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-30/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250910T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250910T170000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20250626T135823Z LAST-MODIFIED:20250626T135823Z UID:10000457-1757514600-1757523600@publicspace.nl SUMMARY:Tussen macht\, gezag en moraliteit - Module 1 in de Leergang Filosofie & Leiderschap DESCRIPTION:Wat heeft 2500 jaar filosofie aan inspirerende wijsheden opgeleverd voor de bestuurder van nu? De Waal refereert ook aan veel grote denkers als Socrates\, Aristoteles\, Machiavelli\, Nietzsche of Sartre\, maar vergeet ook Lao Tze\, Comenius en Boeddha niet. De grote vraag is wat kunnen zij de huidige generatie leiders meegeven? Tijdens de interactieve leergang ‘Filosofie & Leiderschap’ van Overdenkwerk maakt u kennis met de meest krachtige gedachten uit de filosofie over leiderschap. \nSteven de Waal verzorgt op 10 september 2025 de eerste module van deze leergang: ‘Introductie in de filosofie van leiderschap: Tussen macht\, gezag en moraliteit’. De leergang wordt vormgegeven rond de antieke begrippen uit de retorica van pathos\, logos en ethos. Deze drie complementaire aspecten van leiderschap voeren ons langs de diverse grote denkers uit het verleden en heden. \nDe Waal zal aandacht besteden aan de connectie tussen zijn twee grote interesses\, namelijk strategisch leiderschap aan de ene kant en de morele en waarden gedreven kant van goed leiderschap aan de andere kant. Uiteindelijk heeft hij op beide terreinen een grote ervaring in de boardrooms waar zich dit afspeelt\, zowel als strategy consultant maar zeker ook in vele bestuurlijke rollen en verantwoordelijkheden\, maar daarnaast ook een grote academische en intellectuele belangstelling\, neergeslagen in vele lezingen\, blogs en boeken\, zie het overzicht en de summaries op deze website. \nHij zal nu wat minder aandacht besteden aan zijn analyses (zie De Waal\, Amazon 2018) van de moderne publieke arena door de media- en ICT technologie en hoe dat het publiek leiderschap fundamenteel verandert. Deze nieuwe publieke arena heeft ook een grote impact op kennis\, autoriteit en meningsvorming; goede onderwerpen om zeker filosofisch over na te denken. \nHij gaat vooral in op hoe filosofie bij de Grieken juist een grote functie had in het bijbrengen van een kritische geest en van levenskunst\, zowel voor jezelf als voor anderen en de publieke zaak. Hij gaat daarnaast sterk in op de Chinese filosofie. Strategisch is dat natuurlijk Sun Tzu (the Art of War) en moreel filosofisch is dat Daoisme van oa. de Dao De Djing\, toegeschreven aan Lao Tzu\, maar waarschijnlijk van vele schrijvers (net als de Ilias en Odyssee van (zogenaamd) Homerus) \nKijk hier voor meer informatie over de leergang en inschrijven.\nLees hier een terugblik van Steven de Waal op een eerdere editie. URL:https://publicspace.nl/calendar/tussen-macht-gezag-en-moraliteit-module-1-in-de-leergang-filosofie-leiderschap/ LOCATION:ISVW\, Dodeweg 8\, Leusden\, 3832 RD\, Nederland CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2020/11/Boek-Strategische-management-voor-de-publieke-zaak-1170x480-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250625T183000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250625T220000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20250618T123701Z LAST-MODIFIED:20250623T082303Z UID:10000456-1750876200-1750888800@publicspace.nl SUMMARY:Vierde energietransitiedialoog: effectief samenwerken in de regio Utrecht DESCRIPTION:Op woensdag 25 juni vindt onder voorzitterschap van Steven de Waal de vierde energietransitiedialoog plaats. Dat gebeurt overigens in een spelvorm. \nDe initiatiefgroep Versnelling Energietransitie in de regio Utrecht laat dit keer door middel van een spel de deelnemers ervaren en inzicht krijgen in wat het is om bij energietransitieprojecten te denken vanuit een ander stakeholder-perspectief dan gebruikelijk. En in hoeverre dat leidt tot een gewijzigd inzicht in die andere perspectieven ! En vooral: wat ieder kan leren van de complexiteit van deze besluitvorming om een werkelijke energietransitie in een wijk te realiseren! \nDoel is het verkrijgen van meer inzicht in: \n\neigen vaardigheden voor effectieve samenwerking\ninzicht in de procesdynamiek van onderhandelingen\nde rol van de achterban\n\nSpecifieke onderhandelingsdilemma’s die aan bod komen: \n\nWie wordt eigenaar en loopt het ondernemingsrisico over het aan te leggen warmtenet?\nBlijven de energielasten voor de bewoners betaalbaar?\n\n\nVERDER BEOOGD RESULTAAT: \nDe initiatiefgroep wil zeker hierna de energietransities elders en nationaal verder brengen. Dit zal gebeuren door de inzichten uit dit spel verder te delen. Maar ook de opzet en aanpak van dit spel\, met toevoeging van de ervaringen van de oefening deze avond\, wordt verder aan anderen in het land beschikbaar gesteld! \nWie speelt mee?\nBen je direct of indirect betrokken bij besluitvorming over energietransitieprojecten (bijvoorbeeld als adviseur of belangenbehartiger) dan is dit voor jou een waardevolle avond. Zeker als je in de ‘echte’ wereld ook overlegt met andere quadruple helix-partijen: burgers\, bedrijfsleven\, overheid en kennisinstituten. \nDatum\, locatie en aanmelden\nWoensdag 25 juni\, 18.30 – 22.00 uur bij ROC Midden Nederland\, Tech Campus Nieuwegein\, Harmonielaan 2\, 3438 EB Nieuwegein\nDownload hier meer informatie\nDeelname is gratis na aanmelding bij via  mail@guusschrijvers.nl \nDeelnemers kunnen in overleg het spel later in hun eigen praktijksituatie gebruiken URL:https://publicspace.nl/calendar/vierde-energietransitiedialoog-effectief-samenwerken-in-de-regio-utrecht/ CATEGORIES:Open inschrijving ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2024/03/Warmtetransitie.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250618T103000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250618T130000 DTSTAMP:20260415T035339 CREATED:20250129T161041Z LAST-MODIFIED:20250129T161041Z UID:10000449-1750242600-1750251600@publicspace.nl SUMMARY:Module ‘Strategisch leiderschap’ voor Strategie Mastercourse Avicenna DESCRIPTION:Op 18 juni 2025 verzorgt Steven de Waal een module over Strategisch Leiderschap binnen de Strategie Mastercourse van Avicenna in Antwerpen. \nDit programma is bedoeld voor ondernemers\, directeuren\, managers en professionals die (mede) verantwoordelijk zijn voor de strategie\, bezig zijn op het gebied van strategievorming en die hun strategisch inzicht verder willen verdiepen en dit in de praktijk dit willen toepassen. Ze willen hun persoonlijke groei\, op het gebied van leiderschap en strategievorming\, koppelen aan de strategische ontwikkeling en bloei van hun organisatie. \n\n\n“Strategisch denken is cybernetisch\, futuring maar ook slim en listig” \n\n\nSteven de Waal gaat zich met name concentreren op het gecombineerde thema van leiderschap\, dat vooral persoonlijk\, waarden gedreven\, karakter gedomineerd is\, en strategie\, dat vooral toekomstgericht is\, maar ook veel persoonlijkheid en moed vraagt. Het vergt uiteindelijk strategische intelligentie\, die getraind kan worden door de omgang met strategisch scherpe keuzes in omstandigheden waar die er echt toe doen. Juist de huidige gewoonte van strategie gelijkschakelen met strategische planning suggereert teveel dat het een rationeel proces is\, leidt tot veel papier en het gedaan kan worden door consultants en beleidsmedewerkers. De beste combinatie tussen die twee begrippen ontstaat in zijn ogen als we voortaan strategie zien zoals het echt is: listig\, opportunistisch en vanuit een houding van onzeker en paranoïde openstaan voor kansen en bedreigingen: zie zijn blog op Linkedin over Strategisch Denken. \nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna URL:https://publicspace.nl/calendar/module-strategisch-leiderschap-voor-strategie-mastercourse-avicenna-5/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/06/Afb-Strategie-Mastercourse-Antwerpen-2023.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250612T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250612T193000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20250611T094945Z LAST-MODIFIED:20250611T094945Z UID:10000455-1749738600-1749756600@publicspace.nl SUMMARY:Toepassing AI in HRM - bijdrage aan SBI Jaarbijeenkomst DESCRIPTION:Systemen de baas; AI en sociale innovatie\nWe leven in een tijd waarin systemen en technologie steeds meer ons werk en leven beïnvloeden. Maar wie zit er eigenlijk aan het stuur? En hoe zorgen we ervoor dat we systemen de baas blijven in plaats van andersom? Waar staat de mens? En zien we alle voor- en nadelen? Tijdens de SBI Jaarbijeenkomst 2025 wordt gekeken naar wat AI gaat brengen en wat dat betekent voor sociale innovatie. \nSteven de Waal is een van de sprekers tijdens dit congres. Zijn bijdrage zal zich toespitsen op de consequenties van AI voor de white collar workers. Hij geeft daarbij actuele voorbeelden uit zijn ervaring met AI en publiek leiderschap. Ook kritische noten t.a.v. hoe we in Nederland (enigszins naïef) kijken naar onze eigen rol komen daarbij aan de orde. URL:https://publicspace.nl/calendar/toepassing-ai-in-hrm-bijdrage-aan-sbi-jaarbijeenkomst/ CATEGORIES:Op uitnodiging ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2025/06/Landgoed-Zonheuvel.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250605T163000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250605T180000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20250129T155624Z LAST-MODIFIED:20250519T093227Z UID:10000447-1749141000-1749146400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 15 mei 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-29/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250522T110000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250522T130000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20250520T122009Z LAST-MODIFIED:20250521T121402Z UID:10000454-1747911600-1747918800@publicspace.nl SUMMARY:Toekomstscenario's in tijden van AI met RvB en DT van Zorginstituut Nederland DESCRIPTION:Wat zijn de komende 2-5 jaar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van (generatieve) AI voor de overheid en de zorg? \nOp 22 mei is Steven de Waal gesprekspartner tijdens een dialoogsessie over toekomstscenario’s met Raad van Bestuur en Directieteam van Zorginstituut Nederland. ZIN verkent de invloed van AI op de zorg en op de rol van het Zorginstituut daarbij en gaat daarvoor graag in gesprek met buitenstaanders met expertise\, zoals Steven de Waal. \nDe uitnodiging aan Steven is om zijn visie te geven op basis van zijn boek Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel (2023). Daarnaast zal hij vanuit zijn betrokkenheid bij onderzoek naar AI en HR een beeld schetsen van hoe de workforce in de zorg gaat veranderen. URL:https://publicspace.nl/calendar/toekomstscenarios-in-tijden-van-ai-met-rvb-en-dt-van-zorginstituut-nederland-in-de-zorg/ CATEGORIES:Besloten ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/05/Cover-Het-zal-mijn-zorg-zijn-V20230511--scaled.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250519T190000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250519T213000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20250508T132005Z LAST-MODIFIED:20250521T133728Z UID:10000453-1747681200-1747690200@publicspace.nl SUMMARY:De consultant regeert - Meetup VPRO Tegenlicht DESCRIPTION:In de laatste tv-aflevering op 11 mei 2025 onderzoekt VPRO Tegenlicht de rol van consultants binnen het Nederlandse bestuur. In samenwerking met theatergroep De Verleiders\, wordt de wisselwerking tussen overheid en consultancy belicht. Tegenlicht gaat op zoek naar de langetermijneffecten van het massaal inhuren van consultants. Wat gebeurt er als een ministerie zelf niet meer genoeg kennis in huis heeft? Hoe komt het dat de consultancy-industrie zo hard groeit? Kun je het consultants kwalijk nemen dat zij de overheid aan een oneindig consultancy-infuus hebben gelegd? En kunnen we de overheid ook versterken\, zodat ze in staat is zelf de regie te nemen bij de grote opgaven van deze tijd? \nSteven de Waal is op 19 mei panellid bij de Tegenlicht Meetup over deze aflevering in de Bibliotheek Utrecht. Hij was 19 jaar lang (1985-2003) verbonden aan de Boer & Croon Strategy and Management Group te Amsterdam\, onder meer als vennoot (mede-eigenaar) en bestuursvoorzitter. En hij schreef voor de Nieuwsbrief Zorg & Innovatie een recensie van het boek ‘De consultancy industrie’ van Mariana Mazzucato dat een prominente rol speelt in de Tegenlicht uitzending. \nKern in deze recensie is dat hij de discussie over het belang\, de impact en de waarden en normen onder consultancy zeer waardeert en actueel vindt. Omdat de schrijfsters de grote consultants centraal stellen en vooral commercieel gedrag verwijten\, heeft hij wel twijfels over hun inzicht in de werking van het keuzemechanisme onder het huidige marktmechanisme. Het beste voorbeeld zijn zij zelf: sinds hun boek hebben zij wereldwijd veel emplooi als strategieconsultants! Tevens moet dat onderkennen van een grote keus ertoe leiden veel explicieter in te gaan op het gebrekkige keuzeproces bij de publieke opdrachtgevers\, zoals departementen en gezondheidszorg die zij behandelen. Als er zoveel goede en gespecialiseerde keuze is\, waarom dan steeds (want zij behandelen de grootste adviesorganisaties) de verkeerde partijen contracteren? Daarbij helpt dus zeker niet het ‘stapelen’ van die functie van uitbesteden\, dus ook het ‘uitbesteden naar consultants’ weer verder uitbesteden aan een van die consultants. \nAndere panelleden zijn: Marjolein Quené (auteur van het boek ‘Voorbij de managementmaatschappij’) en Stefan Heusinkveld (Radboud universiteit en auteur van het boek ‘De managementideeënfabriek’). \nInformatie en aanmelden:\nMaandag 19 mei\, 19.00 – 21.30 uur\, Bibliotheek Utrecht\, Neude 11\, Theater\nLet op: van 19.00 tot 20.00 uur wordt de uitzending herhaald\, de meet-up is van 20.00 tot 21.30 uur. Je mag ook alleen bij de Meet Up aansluiten om 20:00 uur.\nDeelname is gratis\, wel reserveren\nJe kunt de meetup ook volgen via de livestream op YouTube\nDe livestream is hier terug te kijken URL:https://publicspace.nl/calendar/de-consultant-regeert-meetup-vpro-tegenlicht/ LOCATION:Centrale Bibliotheek Utrecht\, Neude 11\, Utrecht\, Nederland CATEGORIES:Open inschrijving ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2025/05/De-consultant-regeert.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250513T180000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250513T210000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20250507T153621Z LAST-MODIFIED:20250511T104527Z UID:10000452-1747159200-1747170000@publicspace.nl SUMMARY:Broedplaatsen voor maatschappelijke\, culturele en economische functies in Utrecht - Puzzelsessie UDB DESCRIPTION:De Utrecht Development Board (UDB) heeft als missie om partijen te verbinden en daarmee belangrijke ontwikkelingen voor de stad Utrecht te versnellen\, en wil onderzoeken of een gelijkwaardig gesprek tussen verschillende spelers kan leiden tot nieuwe samenwerkingsvormen en oplossingen en dus publiek resultaat voor de stad en haar bewoners. In dit initiatief tot deze puzzelsessie nemen marktpartijen – broedplaatsen\, kleinschalig bedrijfsleven en de vastgoedsector – het voortouw bij het verkennen van mixed-use oplossingen\, waarin wonen\, werken en culturele functies echt goed samenkomen. Alleen door frisse perspectieven en vernieuwende samenwerkingen kunnen we traditionele werkwijzen doorbreken en de toekomst van Utrecht veiligstellen.\n\nOp 13 mei organiseert de Utrecht Development Board in nauwe samenwerking met Mare van Alfen een besloten denktank puzzelsessie.\nWe brengen toonaangevende experts uit de vastgoedmarkt\, creatieve sector\, lokaal MKB  en beleidsvorming samen om concrete oplossingen te bedenken voor een urgente vraag:\nHoe zorgen we ervoor dat maatschappelijke\, kleinschalige economische en culturele functies – zoals broedplaatsen – ook in de toekomst een vaste plek behouden in Utrecht? Er is\, in de analyse van de UDB een ‘gevecht om ruimte’ gaande\, ondanks de grote groei van de stad\, en daarin zijn er ‘winnaars’ en ‘verliezers’. \n\nWe onderzoeken kansrijke perspectieven\, verdeeld over drie tafels:\n\nNiet-wooncorporaties (of werkcorporatie). Wooncorporaties stellen de plinten beschikbaar\, die vervolgens worden ondergebracht in een niet-wooncorporatie.\nPay-it-forward concept voor wonen en werken op gebouwniveau. Een herbestemming met een corporatieconcept waarin betaalbare woon- en werkruimte wordt gecreëerd\, eigendom blijft van de gebruikers en de gegenereerde waarde binnen de corporatie behouden blijft.\nInnovatieve mixed-use ontwikkeling. Hoe kunnen tenders en ontwikkelplannen bijdragen aan een échte mixed-use ontwikkeling\, waarin functies elkaar versterken en niet slechts worden ingevuld met wat er toevallig aan plinten overblijft?\n\nElke tafel bestaat uit een diverse groep innovatieve denkers met expertise op het betreffende thema en gemeentelijke sleutelfiguren.\n\nSteven de Waal en Joost van Hoorn leiden het gesprek en Mare van Alfen verzorgt een inleiding met overzicht. URL:https://publicspace.nl/calendar/broedplaatsen-voor-maatschappelijke-en-culturele-functies-in-utrecht-puzzelsessie-udb/ LOCATION:VechtclubXL CATEGORIES:Op uitnodiging ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2025/05/Vechtclub.jpg ORGANIZER;CN="UtrechtDB Utrecht Development Board":MAILTO:info@utrechtdb.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250508T140000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250508T160000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20250304T150052Z LAST-MODIFIED:20250311T101828Z UID:10000451-1746712800-1746720000@publicspace.nl SUMMARY:De welkome opkomst van burgerorganisaties - Keynote bij afscheidssymposium Hans Vos van ZZG Zorggroep DESCRIPTION:De welkome opkomst van burgerorganisaties; de weg naar een gezond zorgstelsel?\nOp 8 mei 2025 verzorgt Steven de Waal\, tijdens een symposium ter gelegenheid van het afscheid van Hans Vos bij ZZG zorggroep\, een keynote over maatschappelijk leiderschap\, de welkome opkomst van burgerorganisaties en nieuwe allianties in de zorg tussen burgers en maatschappelijke ondernemers. \nHans Vos was meer dan 25 jaar Directeur Beschut & Beschermd Wonen bij ZZG zorggroep\, een zorgorganisatie in Nijmegen en de regio met ruim 3.000 medewerkers. Zij bieden zorg thuis\, in een woonlocatie of in het Herstelcentrum voor mensen die complexe zorg nodig hebben. \nZorginnovaties komen alleen van de grond door maatschappelijk leiderschap op de werkvloer en in de boardrooms van zorginstellingen\, in interactie met mondige patiënten en actieve burgers. Vergaderaars en polderaars en rijksoverheid kunnen daaraan bijdragen\, zolang ze de bescheidenheid tonen dat ze die leiders en hun directe aanpak van echte zorgvernieuwing hard nodig hebben. Nog meer bescheidenheid (u hoort al waar het probleem zit) hebben ze dan nog nodig als ze de terechte koers kiezen dat actieve burgers\, mantelzorgers\, vrijwilligers en zorgzame buurten hard nodig zijn voor een toekomstbestendige zorg. Wat alle betrokkenen goed kan binden is een gedeeld zicht op de richting van de verdere transformatie van de zorg. Dat is ook de kapstok met 7 routes in het boek ‘Het zal MIJN zorg zijn’ (2023) van Steven de Waal dat de basis is onder zijn lezing. URL:https://publicspace.nl/calendar/de-welkome-opkomst-van-burgerorganisaties-keynote-afscheidssymposium-hans-vos-van-zzg-zorggroep/ CATEGORIES:Op uitnodiging ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/05/Cover-Het-zal-mijn-zorg-zijn-V20230511--scaled.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250404T151500 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250404T170000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20250129T154254Z LAST-MODIFIED:20250129T154859Z UID:10000446-1743779700-1743786000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 4 april 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-28/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250325T173000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250325T213000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20250304T142635Z LAST-MODIFIED:20250304T142803Z UID:10000450-1742923800-1742938200@publicspace.nl SUMMARY:Voorzitterschap Denktankdiner ‘Panorama van de zorg’ – Blommestein Groep DESCRIPTION:Kankerzorg\, graadmeter voor het niveau van de Nederlandse gezondheidszorg?\n\nHet raakt ons allemaal…\nNu 1 op de 2 Nederlanders ooit met kanker zal worden geconfronteerd\, oplopend tot jaarlijks ruim 156.000 nieuwe diagnoses (15% meer dan ons omringende landen\, waaronder steeds meer vrouwen en 8% meer overlijdens)\, en het totaal aan Nederlanders dat mét of ná kanker leeft oploopt tot bijna een miljoen\, is het glashelder dat kanker één van de grootste maatschappelijke gezondheidsuitdagingen vormt. Het maakt de wijze waarop we ermee omgaan – en oncologische zorg in het bijzonder – tot ijkpunt en graadmeter voor de kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg. \n\nHet Panorama van de Zorg: het veranderende zorglandschap\nHet Panorama van de Zorg verkende de afgelopen jaren de route naar het verbeteren van de kwaliteit\, betaalbaarheid en innovatiekracht van de Nederlandse zorg. Alle parameters en oplossingsrichtingen wezen naar hetzelfde punt: de patiënt. Nu maakt ‘het Panorama’ de vervolgstap naar de randvoorwaarden voor het sturen op preventie en gezondheid. Met vaccinaties als thermometer en kompas voor een veranderend zorglandschap. In een kleinschalig en interactief denktankdiner worden inzichten\, ideeën en oplossingen getoetst en uitgediept. Om de reikwijdte en adoptie van inzichten te vergroten\, bundelt het Panorama van de Zorg de uitkomsten in inspirerende gespreksverslagen: ‘Panorama Insights’. Het Panorama van de Zorg is een initiatief van Blommestein Groep en MSD. \nSteven de Waal is op 25 maart 2025 voorzitter van het denktankdiner ‘Panorama van de zorg’ in Hotel New York in Rotterdam. URL:https://publicspace.nl/calendar/voorzitterschap-denktankdiner-panorama-van-de-zorg-blommestein-groep-3/ LOCATION:Hotel New York\, Rotterdam\, Nederland CATEGORIES:Op uitnodiging ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2024/06/Panorama-vd-Zorg.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250211T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250211T163000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20241218T130702Z LAST-MODIFIED:20241218T130702Z UID:10000443-1739284200-1739291400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 11 februari 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-27/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250210T160000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250210T190000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20241218T124610Z LAST-MODIFIED:20250226T090047Z UID:10000442-1739203200-1739214000@publicspace.nl SUMMARY:Van crisis tot transformatie in de zorg - College voor medewerkers zorgorganisatie Fier DESCRIPTION:Naar aanleiding van de collegereeks ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ in het najaar van 2024 rond het laatste boek van Steven de Waal ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’ heeft zorgorganisatie Fier verzocht om een van de colleges ook bij hen intern te verzorgen\, voor een publiek van vele zorgprofessionals.\nOp 10 februari geven de in het boek genoemde koplopers Linda Terpstra en Anke van Dijke van Fier en Ingrid Rebel van Het dagelijks bestaan in Zutphen opnieuw het college dat op 15 oktober bij de UvA de deelnemers inspireerde. \nDat is natuurlijk een wezenlijk doel van dit boek: aansluiten bij de ervaren praktijk van zowel patiënten als professionals in de gezondheidszorg zelf en tegelijk hen stimuleren en de weg wijzen voor meer eigen maatschappelijk leiderschap! Prachtige kans om dichter bij de praktijk te komen en vooral die praktijk te helpen te vernieuwen en verbeteren! Dit is ook exact de reden waarom het boek is vormgegeven volgens de 7 routes\, met daarbij veel voorbeelden van al gerealiseerde zorginnovaties en vooral de leiders die dat hebben gerealiseerd! \nLees op LinkedIn een terugblik op deze bijeenkomst. URL:https://publicspace.nl/calendar/van-crisis-tot-transformatie-in-de-zorg-college-voor-medewerkers-zorgorganisatie-fier/ CATEGORIES:Besloten ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/03/PSF-Publicatie-Gezondheidszorg-Het-zal-mijn-zorg-zijn-cover-02-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;VALUE=DATE:20250205 DTEND;VALUE=DATE:20250208 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20250123T125615Z LAST-MODIFIED:20250317T101659Z UID:10000445-1738713600-1738972799@publicspace.nl SUMMARY:Bijdrage aan MaurickOffensief 'Back to the Future' DESCRIPTION:Geen valse nostalgie; het oude gemeenschapsmodel in een nieuw woonzorglandschap?\n…..want\, met schaarste (van mensen en middelen) als nieuwe constante en met de urgentie van een vergrijzende samenleving die niet kan wonen in papieren vergezichten of beleidsnotities\, blijft het adagium van het MaurickOffensief; we zijn zélf aan zet! \nDe transitie naar zorgzame gemeenschappen in een toekomstbestendig woonzorglandschap kent in feite maar één route: samen met elkaar. Over domeinen heen – en dan niet alleen tussen ‘institutionele partners’ als zorginstellingen\, corporaties\, huisartsen en gemeenten – maar juist binnen en dwars door wijken en buurten\, tussen formele en informele zorg\, samen met die onbekende buurtregisseur\, de langer-thuis-coach\, de wandel- en kookclub\, de huismeester en die ene superbuurvrouw. Zeker ook met het oog op toenemende eenzaamheid én acute GGZ-problematiek. Sturen op het sociaal weefsel van de samenleving is geen nostalgisch verlangen naar het verleden\, het is de routebeschrijving voor een terugkeer naar de toekomst. \nSteven de Waal zal het debat voorzitten en op het eind actief bevorderen dat de belangrijkste inzichten worden gebundeld. \n\nLees hier een terugblik op het MaurickOffensief 2025 of download de Management Summary. URL:https://publicspace.nl/calendar/bijdrage-aan-maurickoffensief-back-to-the-future/ LOCATION:Kasteel Maurick CATEGORIES:Op uitnodiging ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2025/01/MaurickOffensief-2025.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250130T113000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250130T123000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20241218T121751Z LAST-MODIFIED:20250120T155206Z UID:10000441-1738236600-1738240200@publicspace.nl SUMMARY:Transformatie in de zorg: alleen als u het (ook) doet! - lezing voor apothekersorganisatie KNMP DESCRIPTION:Naar aanleiding van zijn boek ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’ (2023) zal Steven de Waal op 30 januari 2025 een lezing verzorgen tijdens een bijeenkomst van de KNMP\, de belangenorganisatie voor apothekers en apotheken. Onder de titel ‘Transformatie in de zorg: alleen als u het (ook) doet!’ zal hij de 7 routes voor transformatie behandelen en oproepen tot persoonlijk maatschappelijk leiderschap. URL:https://publicspace.nl/calendar/transformatie-in-de-zorg-alleen-als-u-het-ook-doet-lezing-voor-apothekersorganisatie-knmp/ CATEGORIES:Op uitnodiging ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/05/Cover-Het-zal-mijn-zorg-zijn-V20230511--scaled.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250116T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250116T170000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20241216T151335Z LAST-MODIFIED:20241224T110040Z UID:10000440-1737037800-1737046800@publicspace.nl SUMMARY:Tussen macht\, gezag en moraliteit - Module 1 in de Leergang Filosofie & Leiderschap DESCRIPTION:Wat heeft 2500 jaar filosofie aan inspirerende wijsheden opgeleverd voor de bestuurder van nu? De Waal refereert ook aan veel grote denkers als Socrates\, Aristoteles\, Machiavelli\, Nietzsche of Sartre\, maar vergeet ook Lao Tze\, Comenius en Boeddha niet. De grote vraag is wat kunnen zij de huidige generatie leiders meegeven? Tijdens de interactieve leergang ‘Filosofie & Leiderschap’ van Overdenkwerk maakt u kennis met de meest krachtige gedachten uit de filosofie over leiderschap. \nSteven de Waal verzorgt op 16 januari 2025 de eerste module van deze leergang: ‘Introductie in de filosofie van leiderschap: Tussen macht\, gezag en moraliteit’. De leergang wordt vormgegeven rond de antieke begrippen uit de retorica van pathos\, logos en ethos. Deze drie complementaire aspecten van leiderschap voeren ons langs de diverse grote denkers uit het verleden en heden. \nDe Waal zal aandacht besteden aan de connectie tussen zijn twee grote interesses\, namelijk strategisch leiderschap aan de ene kant en de morele en waarden gedreven kant van goed leiderschap aan de andere kant. Uiteindelijk heeft hij op beide terreinen een grote ervaring in de boardrooms waar zich dit afspeelt\, zowel als strategy consultant maar zeker ook in vele bestuurlijke rollen en verantwoordelijkheden\, maar daarnaast ook een grote academische en intellectuele belangstelling\, neergeslagen in vele lezingen\, blogs en boeken\, zie het overzicht en de summaries op deze website. \nHij zal nu wat minder aandacht besteden aan zijn analyses (zie De Waal\, Amazon 2018) van de moderne publieke arena door de media- en ICT technologie en hoe dat het publiek leiderschap fundamenteel verandert. Deze nieuwe publieke arena heeft ook een grote impact op kennis\, autoriteit en meningsvorming; goede onderwerpen om zeker filosofisch over na te denken. \nHij gaat vooral in op hoe filosofie bij de Grieken juist een grote functie had in het bijbrengen van een kritische geest en van levenskunst\, zowel voor jezelf als voor anderen en de publieke zaak. Hij gaat daarnaast sterk in op de Chinese filosofie. Strategisch is dat natuurlijk Sun Tzu (the Art of War) en moreel filosofisch is dat Daoisme van oa. de Dao De Djing\, toegeschreven aan Lao Tzu\, maar waarschijnlijk van vele schrijvers (net als de Ilias en Odyssee van (zogenaamd) Homerus) \nKijk hier voor meer informatie over de leergang en inschrijven.\nLees hier een terugblik van Steven de Waal op een eerdere editie. URL:https://publicspace.nl/calendar/tussen-macht-en-gezag-module-1-in-de-leergang-filosofie-leiderschap-3/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2020/11/Boek-Strategische-management-voor-de-publieke-zaak-1170x480-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250114T183000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250114T210000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20240625T150329Z LAST-MODIFIED:20241224T111015Z UID:10000429-1736879400-1736888400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ – UvA Kring Andragologie DESCRIPTION:Dit najaar start een reeks colleges rond het laatste boek van Steven de Waal ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’. De collegereeks ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ is een co-productie van Public Space Foundation en de Kring Andragologie van de UvA. Vijf dinsdagavonden met koplopers in de zorg: Paul Habets (huisartsenzorg)\, Linda Terpstra\, Anke van Dijke (geweldgerelateerde zorg)\, Ingrid Rebel (jeugdzorg)\, Frido Kraanen (woon zorg)\, Jos de Blok (thuiszorg)\, Marcel Canoy (zorgzame buurten) en Albert Jan Kruiter (nieuwe oplossingen in zorg). \nTijdens de coronacrisis is het verder duidelijk geworden dat de gezondheidszorg in de Westerse landen al vóór de pandemie aan fundamentele herijking\, reflectie en nieuwe wegen toe was. Het is daarom tijd om voortvarend stappen te zetten in de richting van structurele veranderingen van ons zorgsysteem. De huidige kwaliteit van zorg is in de toekomst niet meer op te brengen\, we moeten dringend andere keuzes gaan maken. Dat is het uitgangspunt van het boek van Steven de Waal waarin hij aangeeft hoe koplopers in de zorg\, tegen de dominerende bestuurlijke cultuur in\, van onderop al lang fundamenteel experimenteren met veranderingen en zorg­innovaties realiseren. In de collegereeks worden deze zorginnovaties van koplopers verkend. \nWe doen dat door een aantal van de civil leaders die in het boek van Steven de Waal zijn opgevoerd en in het zonnetje gezet\, in deze colleges aan het woord te laten. Over hun zorginnovatie (Wat is daar goed aan? Wat hebben de patiënten er aan en wat vonden die ervan? Waarom hebben we het zo gedaan?) en hun civil leadership (Waar liep ik tegenaan? Wie lagen er allemaal dwars? Waar zaten de grootste medestanders en bondgenoten? Vanuit welke drive en waarden wilde ik dit perse doen?). \n14 januari: Albert Jan Kruiter\nAlbert Jan Kruiter van het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) ontwikkelde samen met o.a. toenmalig bestuurder Wim van der Meeren van zorgverzekeraar CZ een integrale aanpak voor zogenaamde ‘multiprobleemgezinnen’. Uitgangspunt is dat de huidige hulp voor deze gezinnen faalt door de financiële verkokering. Ieder let meer op het eigen budget en de eigen verplichtingen dan op de integrale problemen van deze cliënt of de daarvoor noodzakelijke samenwerking. Grote probleem in een budget stelsel is dat je wel de kosten en inzet eigen mensen ziet\, maar geen zicht hebt op de opbrengsten\, noch in gezondheid van de cliënt\, maar ook niet in de (mogelijke) slimme reductie van kosten. Die ‘publieke winst’ kan dus elders vallen\, terwijl jij als budgethouder wel nu de kosten hebt. Deze integrale problemen worden daardoor niet integraal behandeld\, terwijl alleen dan de hulp ook gaat werken. Zo is door hen aangetoond dat het oplossen van schuldproblemen de gezinnen sociaal en qua gezondheid erg helpt. Daardoor worden dus zeker ook zorgkosten bespaard. Bij dit soort beweringen hoort economische rekenkracht\, die IPW levert\, om de budgethouders gerust te stellen en hun samenwerking en zelfs onderling ‘afrekenen’ mogelijk te maken\, zodat\, naast de cliënt\, iedereen profiteert. Die rekenkracht heeft het IPW in huis en hierop losgelaten. Op basis van die cijfers is CZ in deze aanpak gaan investeren. Later konden ze ook wethouders ervan overtuigen dat het ook hún kosten sterk reduceert. Het duidelijk economische in deze redenering is dus dat alleen goede bedoelingen en alleen een oriëntatie op public value\, niet voldoende is! \nVoor mij des te leuker dat Wim van der Meeren een van de civil leaders was in mijn promotieonderzoek. Ik heb hem daarvoor geselecteerd omdat hij toen\, als voorzitter van het bestuur van het Elisabeth Gasthuis in Tilburg\, van dat ziekenhuis ‘het liefste ziekenhuis van Nederland’ wilde maken. Dat vond ik een unieke en inspirerende waarden gedreven propositie. \nDownload hier de flyer met informatie over de collegereeks en de sprekers URL:https://publicspace.nl/calendar/college-van-crisis-tot-transformatie-in-de-zorg-uva-kring-andragologie-5/ LOCATION:Universiteit van Amsterdam CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/05/Cover-Het-zal-mijn-zorg-zijn-V20230511--scaled.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241217T183000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241217T210000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20240625T145822Z LAST-MODIFIED:20240913T130706Z UID:10000428-1734460200-1734469200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ – UvA Kring Andragologie DESCRIPTION:Dit najaar start een reeks colleges rond het laatste boek van Steven de Waal ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’. De collegereeks ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ is een co-productie van Public Space Foundation en de Kring Andragologie van de UvA. Vijf dinsdagavonden met koplopers in de zorg: Paul Habets (huisartsenzorg)\, Linda Terpstra\, Anke van Dijke (geweldgerelateerde zorg)\, Ingrid Rebel (jeugdzorg)\, Frido Kraanen (woon zorg)\, Jos de Blok (thuiszorg)\, Marcel Canoy (zorgzame buurten) en Albert Jan Kruiter (nieuwe oplossingen in zorg). \nTijdens de coronacrisis is het verder duidelijk geworden dat de gezondheidszorg in de Westerse landen al vóór de pandemie aan fundamentele herijking\, reflectie en nieuwe wegen toe was. Het is daarom tijd om voortvarend stappen te zetten in de richting van structurele veranderingen van ons zorgsysteem. De huidige kwaliteit van zorg is in de toekomst niet meer op te brengen\, we moeten dringend andere keuzes gaan maken. Dat is het uitgangspunt van het boek van Steven de Waal waarin hij aangeeft hoe koplopers in de zorg\, tegen de dominerende bestuurlijke cultuur in\, van onderop al lang fundamenteel experimenteren met veranderingen en zorg­innovaties realiseren. In de collegereeks worden deze zorginnovaties van koplopers verkend. \nWe doen dat door een aantal van de civil leaders die in het boek van Steven de Waal zijn opgevoerd en in het zonnetje gezet\, in deze colleges aan het woord te laten. Over hun zorginnovatie (Wat is daar goed aan? Wat hebben de patiënten er aan en wat vonden die ervan? Waarom hebben we het zo gedaan?) en hun civil leadership (Waar liep ik tegenaan? Wie lagen er allemaal dwars? Waar zaten de grootste medestanders en bondgenoten? Vanuit welke drive en waarden wilde ik dit perse doen?). \n17 december: Jos de Blok en Marcel Canoy\nJos de Blok is zorgondernemer en eigenaar van Buurtzorg. Het concept van Buurtzorg lijkt op het oude systeem van wijkverpleging maar is in 2006 in een eigentijdse vorm opgezet\, een thuiszorgorganisatie die zorg aan huis ging leveren met kleine teams\, bestaande uit (wijk)verpleegkundigen en wijkziekenverzorgenden. De stichting had als nieuw uitgangspunt dat ze zo min mogelijk werkte met managers. De zorgverleners waren zelf verantwoordelijk voor de taken die ze uitvoerden. Deze zelfsturende teams waren destijds nieuw\, sloten goed aan bij de praktijk van de werkvloer en bleken een groot succes. Daarmee vormde Buurtzorg een bedreiging voor bestaande instellingen. De Blok won met zijn stichting jaren op rij de prijs van ‘beste werkgever van Nederland’. Buurtzorg groeide in 10 jaar tijd uit tot meer dan 13.000 werknemers en is inmiddels actief in 25 landen. Hoe krijgt hij dit voor elkaar? \nMarcel Canoy\, hoogleraar gezondheidseconomie aan de VU\, heeft ook de maatschappelijke waarde van zorgzame gemeenschappen proberen te definiëren. Hij komt naast de bekende ‘minder zorgkosten’ – dat ook nogal figureert in de preventiediscussie – ook op ‘minder eenzaamheid’\, ‘lucht in de arbeidsmarkt’\, ‘minder sociale problemen in de wijk’ en ‘betere doorstroming op de huizenmarkt’. Met deze maatschappelijke waarden levert hij input voor het standpunt van Steven de Waal dat bij een echt perspectief vanuit burgers zelf\, we oog moeten hebben voor andere kosten en opbrengsten dan alleen de klassieke discussie over ‘zorgkosten’ te voeren. Canoy zal na een korte inleiding de deelnemers in de zaal zelf in een interactieve workshop aan het werk zetten met zorgzame buurten. \nDownload hier de flyer met informatie over de collegereeks en de sprekers URL:https://publicspace.nl/calendar/college-van-crisis-tot-transformatie-in-de-zorg-uva-kring-andragologie-4/ LOCATION:Universiteit van Amsterdam CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2024/06/Afb-collegereeks-crisis-tot-transformatie.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241205T100000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241205T170000 DTSTAMP:20260415T035340 CREATED:20241126T134033Z LAST-MODIFIED:20241126T134223Z UID:10000439-1733392800-1733418000@publicspace.nl SUMMARY:Workshop 'De rol van de raad van toezicht bij innovatie' voor NVTZ themadag DESCRIPTION:De Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in Zorg en Welzijn (NVTZ) organiseert op 5 december 2024 een themabijeenkomst over ‘Toezicht op innovatie’. \nSteven de Waal verzorgt die dag een workshop waarin hij aan de slag gaat met de publicatie ‘De rol van de raad van toezicht bij innovatie’. De gids is in 2019 tot stand gekomen door een werkgroep samen te stellen met deskundigen en toezichthouders die affiniteit hebben met aan innovatie verwante onderwerpen. Mede door zijn kennis van governance vraagstukken binnen de zorg\, was Steven lid van deze commissie. Hoe kijken we hier\, enkele jaren later\, op terug? Zijn deze inzichten nog steeds relevant? Of kijken we hier inmiddels anders tegenaan? Steven zal zijn visie hierop toelichten en gaat graag met de deelnemers in gesprek over enkele vraagstukken of dilemma’s. \nMeer informatie en aanmelden voor de themabijeenkomst van de NVTZ (ook voor niet-leden) URL:https://publicspace.nl/calendar/workshop-de-rol-van-de-raad-van-toezicht-bij-innovatie-voor-nvtz-themadag/ LOCATION:Omnia\, Wageningen CATEGORIES:Open inschrijving ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Aangepast-Cover2-2021-02-De_Rol_van_de_raad_van_toezicht_bij_innovatie-DEF-NVTZ-Publicatie-Febr-21.jpg ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT END:VCALENDAR