BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//Public Space - ECPv6.15.20//NONSGML v1.0//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH X-WR-CALNAME:Public Space X-ORIGINAL-URL:https://publicspace.nl X-WR-CALDESC:Evenementen voor Public Space REFRESH-INTERVAL;VALUE=DURATION:PT1H X-Robots-Tag:noindex X-PUBLISHED-TTL:PT1H BEGIN:VTIMEZONE TZID:Europe/Amsterdam BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20210328T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20211031T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20220327T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20221030T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20230326T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20231029T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20240331T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20241027T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20250330T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20251026T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20260329T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20261025T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20270328T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20271031T010000 END:STANDARD END:VTIMEZONE BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260318T150000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260318T170000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20251203T170626Z LAST-MODIFIED:20251203T170626Z UID:10000468-1773846000-1773853200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 18 maart 2026 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-35/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260213T150000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260213T170000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20251203T165839Z LAST-MODIFIED:20251203T165839Z UID:10000467-1770994800-1771002000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 13 februari 2026 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-34/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251119T151500 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251119T170000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250626T144506Z LAST-MODIFIED:20250820T120943Z UID:10000462-1763565300-1763571600@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 19 november 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-33/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251024T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251024T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250626T143417Z LAST-MODIFIED:20250820T120715Z UID:10000460-1761316200-1761323400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 24 oktober 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-32/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250916T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250916T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250626T142908Z LAST-MODIFIED:20250820T120444Z UID:10000459-1758033000-1758040200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 16 september 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-31/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250911T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250911T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250626T141715Z LAST-MODIFIED:20250820T115218Z UID:10000458-1757601000-1757608200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 11 september 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-30/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250605T163000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250605T180000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250129T155624Z LAST-MODIFIED:20250519T093227Z UID:10000447-1749141000-1749146400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 15 mei 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-29/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250404T151500 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250404T170000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250129T154254Z LAST-MODIFIED:20250129T154859Z UID:10000446-1743779700-1743786000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 4 april 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-28/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250211T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250211T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20241218T130702Z LAST-MODIFIED:20241218T130702Z UID:10000443-1739284200-1739291400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 11 februari 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-27/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250210T160000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250210T190000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20241218T124610Z LAST-MODIFIED:20250226T090047Z UID:10000442-1739203200-1739214000@publicspace.nl SUMMARY:Van crisis tot transformatie in de zorg - College voor medewerkers zorgorganisatie Fier DESCRIPTION:Naar aanleiding van de collegereeks ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ in het najaar van 2024 rond het laatste boek van Steven de Waal ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’ heeft zorgorganisatie Fier verzocht om een van de colleges ook bij hen intern te verzorgen\, voor een publiek van vele zorgprofessionals.\nOp 10 februari geven de in het boek genoemde koplopers Linda Terpstra en Anke van Dijke van Fier en Ingrid Rebel van Het dagelijks bestaan in Zutphen opnieuw het college dat op 15 oktober bij de UvA de deelnemers inspireerde. \nDat is natuurlijk een wezenlijk doel van dit boek: aansluiten bij de ervaren praktijk van zowel patiënten als professionals in de gezondheidszorg zelf en tegelijk hen stimuleren en de weg wijzen voor meer eigen maatschappelijk leiderschap! Prachtige kans om dichter bij de praktijk te komen en vooral die praktijk te helpen te vernieuwen en verbeteren! Dit is ook exact de reden waarom het boek is vormgegeven volgens de 7 routes\, met daarbij veel voorbeelden van al gerealiseerde zorginnovaties en vooral de leiders die dat hebben gerealiseerd! \nLees op LinkedIn een terugblik op deze bijeenkomst. URL:https://publicspace.nl/calendar/van-crisis-tot-transformatie-in-de-zorg-college-voor-medewerkers-zorgorganisatie-fier/ CATEGORIES:Besloten ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/03/PSF-Publicatie-Gezondheidszorg-Het-zal-mijn-zorg-zijn-cover-02-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250114T183000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250114T210000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T150329Z LAST-MODIFIED:20241224T111015Z UID:10000429-1736879400-1736888400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ – UvA Kring Andragologie DESCRIPTION:Dit najaar start een reeks colleges rond het laatste boek van Steven de Waal ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’. De collegereeks ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ is een co-productie van Public Space Foundation en de Kring Andragologie van de UvA. Vijf dinsdagavonden met koplopers in de zorg: Paul Habets (huisartsenzorg)\, Linda Terpstra\, Anke van Dijke (geweldgerelateerde zorg)\, Ingrid Rebel (jeugdzorg)\, Frido Kraanen (woon zorg)\, Jos de Blok (thuiszorg)\, Marcel Canoy (zorgzame buurten) en Albert Jan Kruiter (nieuwe oplossingen in zorg). \nTijdens de coronacrisis is het verder duidelijk geworden dat de gezondheidszorg in de Westerse landen al vóór de pandemie aan fundamentele herijking\, reflectie en nieuwe wegen toe was. Het is daarom tijd om voortvarend stappen te zetten in de richting van structurele veranderingen van ons zorgsysteem. De huidige kwaliteit van zorg is in de toekomst niet meer op te brengen\, we moeten dringend andere keuzes gaan maken. Dat is het uitgangspunt van het boek van Steven de Waal waarin hij aangeeft hoe koplopers in de zorg\, tegen de dominerende bestuurlijke cultuur in\, van onderop al lang fundamenteel experimenteren met veranderingen en zorg­innovaties realiseren. In de collegereeks worden deze zorginnovaties van koplopers verkend. \nWe doen dat door een aantal van de civil leaders die in het boek van Steven de Waal zijn opgevoerd en in het zonnetje gezet\, in deze colleges aan het woord te laten. Over hun zorginnovatie (Wat is daar goed aan? Wat hebben de patiënten er aan en wat vonden die ervan? Waarom hebben we het zo gedaan?) en hun civil leadership (Waar liep ik tegenaan? Wie lagen er allemaal dwars? Waar zaten de grootste medestanders en bondgenoten? Vanuit welke drive en waarden wilde ik dit perse doen?). \n14 januari: Albert Jan Kruiter\nAlbert Jan Kruiter van het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) ontwikkelde samen met o.a. toenmalig bestuurder Wim van der Meeren van zorgverzekeraar CZ een integrale aanpak voor zogenaamde ‘multiprobleemgezinnen’. Uitgangspunt is dat de huidige hulp voor deze gezinnen faalt door de financiële verkokering. Ieder let meer op het eigen budget en de eigen verplichtingen dan op de integrale problemen van deze cliënt of de daarvoor noodzakelijke samenwerking. Grote probleem in een budget stelsel is dat je wel de kosten en inzet eigen mensen ziet\, maar geen zicht hebt op de opbrengsten\, noch in gezondheid van de cliënt\, maar ook niet in de (mogelijke) slimme reductie van kosten. Die ‘publieke winst’ kan dus elders vallen\, terwijl jij als budgethouder wel nu de kosten hebt. Deze integrale problemen worden daardoor niet integraal behandeld\, terwijl alleen dan de hulp ook gaat werken. Zo is door hen aangetoond dat het oplossen van schuldproblemen de gezinnen sociaal en qua gezondheid erg helpt. Daardoor worden dus zeker ook zorgkosten bespaard. Bij dit soort beweringen hoort economische rekenkracht\, die IPW levert\, om de budgethouders gerust te stellen en hun samenwerking en zelfs onderling ‘afrekenen’ mogelijk te maken\, zodat\, naast de cliënt\, iedereen profiteert. Die rekenkracht heeft het IPW in huis en hierop losgelaten. Op basis van die cijfers is CZ in deze aanpak gaan investeren. Later konden ze ook wethouders ervan overtuigen dat het ook hún kosten sterk reduceert. Het duidelijk economische in deze redenering is dus dat alleen goede bedoelingen en alleen een oriëntatie op public value\, niet voldoende is! \nVoor mij des te leuker dat Wim van der Meeren een van de civil leaders was in mijn promotieonderzoek. Ik heb hem daarvoor geselecteerd omdat hij toen\, als voorzitter van het bestuur van het Elisabeth Gasthuis in Tilburg\, van dat ziekenhuis ‘het liefste ziekenhuis van Nederland’ wilde maken. Dat vond ik een unieke en inspirerende waarden gedreven propositie. \nDownload hier de flyer met informatie over de collegereeks en de sprekers URL:https://publicspace.nl/calendar/college-van-crisis-tot-transformatie-in-de-zorg-uva-kring-andragologie-5/ LOCATION:Universiteit van Amsterdam CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/05/Cover-Het-zal-mijn-zorg-zijn-V20230511--scaled.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241217T183000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241217T210000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T145822Z LAST-MODIFIED:20240913T130706Z UID:10000428-1734460200-1734469200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ – UvA Kring Andragologie DESCRIPTION:Dit najaar start een reeks colleges rond het laatste boek van Steven de Waal ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’. De collegereeks ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ is een co-productie van Public Space Foundation en de Kring Andragologie van de UvA. Vijf dinsdagavonden met koplopers in de zorg: Paul Habets (huisartsenzorg)\, Linda Terpstra\, Anke van Dijke (geweldgerelateerde zorg)\, Ingrid Rebel (jeugdzorg)\, Frido Kraanen (woon zorg)\, Jos de Blok (thuiszorg)\, Marcel Canoy (zorgzame buurten) en Albert Jan Kruiter (nieuwe oplossingen in zorg). \nTijdens de coronacrisis is het verder duidelijk geworden dat de gezondheidszorg in de Westerse landen al vóór de pandemie aan fundamentele herijking\, reflectie en nieuwe wegen toe was. Het is daarom tijd om voortvarend stappen te zetten in de richting van structurele veranderingen van ons zorgsysteem. De huidige kwaliteit van zorg is in de toekomst niet meer op te brengen\, we moeten dringend andere keuzes gaan maken. Dat is het uitgangspunt van het boek van Steven de Waal waarin hij aangeeft hoe koplopers in de zorg\, tegen de dominerende bestuurlijke cultuur in\, van onderop al lang fundamenteel experimenteren met veranderingen en zorg­innovaties realiseren. In de collegereeks worden deze zorginnovaties van koplopers verkend. \nWe doen dat door een aantal van de civil leaders die in het boek van Steven de Waal zijn opgevoerd en in het zonnetje gezet\, in deze colleges aan het woord te laten. Over hun zorginnovatie (Wat is daar goed aan? Wat hebben de patiënten er aan en wat vonden die ervan? Waarom hebben we het zo gedaan?) en hun civil leadership (Waar liep ik tegenaan? Wie lagen er allemaal dwars? Waar zaten de grootste medestanders en bondgenoten? Vanuit welke drive en waarden wilde ik dit perse doen?). \n17 december: Jos de Blok en Marcel Canoy\nJos de Blok is zorgondernemer en eigenaar van Buurtzorg. Het concept van Buurtzorg lijkt op het oude systeem van wijkverpleging maar is in 2006 in een eigentijdse vorm opgezet\, een thuiszorgorganisatie die zorg aan huis ging leveren met kleine teams\, bestaande uit (wijk)verpleegkundigen en wijkziekenverzorgenden. De stichting had als nieuw uitgangspunt dat ze zo min mogelijk werkte met managers. De zorgverleners waren zelf verantwoordelijk voor de taken die ze uitvoerden. Deze zelfsturende teams waren destijds nieuw\, sloten goed aan bij de praktijk van de werkvloer en bleken een groot succes. Daarmee vormde Buurtzorg een bedreiging voor bestaande instellingen. De Blok won met zijn stichting jaren op rij de prijs van ‘beste werkgever van Nederland’. Buurtzorg groeide in 10 jaar tijd uit tot meer dan 13.000 werknemers en is inmiddels actief in 25 landen. Hoe krijgt hij dit voor elkaar? \nMarcel Canoy\, hoogleraar gezondheidseconomie aan de VU\, heeft ook de maatschappelijke waarde van zorgzame gemeenschappen proberen te definiëren. Hij komt naast de bekende ‘minder zorgkosten’ – dat ook nogal figureert in de preventiediscussie – ook op ‘minder eenzaamheid’\, ‘lucht in de arbeidsmarkt’\, ‘minder sociale problemen in de wijk’ en ‘betere doorstroming op de huizenmarkt’. Met deze maatschappelijke waarden levert hij input voor het standpunt van Steven de Waal dat bij een echt perspectief vanuit burgers zelf\, we oog moeten hebben voor andere kosten en opbrengsten dan alleen de klassieke discussie over ‘zorgkosten’ te voeren. Canoy zal na een korte inleiding de deelnemers in de zaal zelf in een interactieve workshop aan het werk zetten met zorgzame buurten. \nDownload hier de flyer met informatie over de collegereeks en de sprekers URL:https://publicspace.nl/calendar/college-van-crisis-tot-transformatie-in-de-zorg-uva-kring-andragologie-4/ LOCATION:Universiteit van Amsterdam CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2024/06/Afb-collegereeks-crisis-tot-transformatie.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241129T140000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241129T170000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T152354Z LAST-MODIFIED:20240625T152354Z UID:10000433-1732888800-1732899600@publicspace.nl SUMMARY:Module ‘Strategische Intelligentie’ voor Toezichthouders & Commissarissen DESCRIPTION:Toezichthouden kent vele bijzondere aspecten. Natuurlijk op inhoudelijke aspecten\, maar zeker ook gedragsmatig. Vooral in de snel veranderende context van een meer divers samengestelde raad van commissarissen of raad van toezicht. Diversiteit in deze gremia zal toenemen qua leeftijd\, gender\, culturele achtergrond\, deelnemers met achtergrond in de profit en de not-for-profit sector en\, uiteraard zoals steeds\, vanwege verschillende persoonlijkheden. Hoe kun je je eigen rol versterken en verbeteren in een dergelijke context? Tijdens de Leergang voor Toezichthouders en Commissarissen leer je hoe je authentiek en effectief blijft en wat inhoudelijk én gedragsmatig goed en adequaat toezichthouden is. \nOp 29 november 2024 verzorgt Steven de Waal in deze leergang een module over strategie\, nieuw leiderschap en toezicht for public value\, hieronder gaat hij hier specifiek op in.\n \n“Geloof in codes gaat de morele keuzes of strategische intelligentie in de top van organisaties niet verbeteren.” \nJuist over leiderschap en gedrag en karakter/persoonlijkheid in het algemeen stuiten leergangen sterk op het aangeleerde onderwijskundig en academisch concept van kennisoverdracht en instructie via de klas-met-leraar-opstelling. Alsof dat soort zaken door een ‘expert’ of ‘wetenschapper’ via een weldoordachte lezing valt ‘over te dragen en aan te leren’. Waarbij dus de ‘leerlingen’ nog niet veel ‘weten’ en vooral ‘passief’ de lesstof tot zich moeten nemen. Die manier is net zo onverstandig als denken dat je goed kunt leren tennissen of voetballen via het lezen van een instructieboekje en het ‘in de klas’ luisteren naar een toespraak van de trainer. Dit speelt natuurlijk nog sterker voor personen die inmiddels veel bestuurservaring hebben en juist vanwege deze ervaring (maar dus ook de aangeleerde routines\, preferenties en vooroordelen!) ook vaak in toezichtposities zitten en gevraagd worden. \nDaarom is het beste leer- en onderwijsmodel voor governance omgevingen: inzichten krijgen van practitioners\, met goede en onderbouwde (soms zelfs academische) reflecties op die praktijk en vandaaruit ter plekke veel kansen krijgen om je eigen ervaringen en inzichten daar tegenaan te leggen (peer-review en –onderwijs). \nPraktische wijsheid & Strategische Intelligentie\nSteven de Waal gaat vanuit deze leerfilosofie proberen de deelnemers ‘mee te nemen’ in zijn ervaringen\, inzichten en reflecties uit zijn bestuurs- en toezichtspraktijk\, gekoppeld aan diezelfde inspanning van de deelnemers over hun praktijk en uiteraard wel vanuit een brede reflectie op de achterliggende wetenschappelijke en filosofische literatuur. \nVoor dat laatste geldt eigenlijk hetzelfde verschijnsel als hierboven aangegeven over de verkeerde ‘onderwijs’-routine\, namelijk dat men sociale kennis en inzichten niet opdoet door wetenschappelijk onderbouwde voorschriften te lezen en braaf te proberen letterlijk op te volgen\, zoals Aristoteles met zijn begrip ‘praktische wijsheid’ al analyseerde en opschreef\, bijna 2400 jaar geleden! Steven de Waal mag deze kritiek op het academische niveau en vooral de aard van ‘sociale kennis’ hebben\, omdat hij gepromoveerd is\, in zijn geval op civil leadership in relatie tot de invloed van governance omgevingen. \nDit voortbouwen op het concept van ‘praktische wijsheid’\, ook in bestuursomgevingen\, is ook de reden waarom het moderne geloof in codes en voorschriften\, ook op governance gebied\, niet zal gaan helpen om het morele gehalte of de strategische intelligentie achter bestuurlijke keuzes in de top van organisaties te verbeteren. \nHij behandelt ook om die reden het begrip ‘strategische intelligentie’\, juist omdat een van de bestaande corporate mythes is dat strategie kan worden vastgesteld en beoordeeld vanuit een (rationeel\, analytisch\, onderbouwd) strategisch plan: dat is noch een moderne opvatting wat werkelijk strategisch is\, noch een goede basis voor toezichthouder om vanuit te gaan. De meeste strategische plannen zijn eerder bedoeld om zowel toezicht als stakeholders gerust te stellen en tegelijk op afstand te houden: zie zijn eerder blog over ‘strategische intelligentie‘. \nDeze basis filosofie zit al meer dan 10 jaar onder zijn lezingen en bijdragen aan leergangen\, hopelijk gaat het ook hier weer toezichthouders helpen in het vinden van een betere rol en toegevoegde waarde\, vooral gezien hun bijdrage aan de public value van de organisaties waar zij toezicht op houden. \nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna URL:https://publicspace.nl/calendar/module-strategische-intelligentie-voor-toezichthouders-commissarissen-5/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2020/10/Leergang-Toezicht-Avicenna.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241126T183000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241126T210000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T145316Z LAST-MODIFIED:20240913T130444Z UID:10000427-1732645800-1732654800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ – UvA Kring Andragologie DESCRIPTION:Dit najaar start een reeks colleges rond het laatste boek van Steven de Waal ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’. De collegereeks ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ is een co-productie van Public Space Foundation en de Kring Andragologie van de UvA. Vijf dinsdagavonden met koplopers in de zorg: Paul Habets (huisartsenzorg)\, Linda Terpstra\, Anke van Dijke (geweldgerelateerde zorg)\, Ingrid Rebel (jeugdzorg)\, Frido Kraanen (woon zorg)\, Jos de Blok (thuiszorg)\, Marcel Canoy (zorgzame buurten) en Albert Jan Kruiter (nieuwe oplossingen in zorg). \nTijdens de coronacrisis is het verder duidelijk geworden dat de gezondheidszorg in de Westerse landen al vóór de pandemie aan fundamentele herijking\, reflectie en nieuwe wegen toe was. Het is daarom tijd om voortvarend stappen te zetten in de richting van structurele veranderingen van ons zorgsysteem. De huidige kwaliteit van zorg is in de toekomst niet meer op te brengen\, we moeten dringend andere keuzes gaan maken. Dat is het uitgangspunt van het boek van Steven de Waal waarin hij aangeeft hoe koplopers in de zorg\, tegen de dominerende bestuurlijke cultuur in\, van onderop al lang fundamenteel experimenteren met veranderingen en zorg­innovaties realiseren. In de collegereeks worden deze zorginnovaties van koplopers verkend. \nWe doen dat door een aantal van de civil leaders die in het boek van Steven de Waal zijn opgevoerd en in het zonnetje gezet\, in deze colleges aan het woord te laten. Over hun zorginnovatie (Wat is daar goed aan? Wat hebben de patiënten er aan en wat vonden die ervan? Waarom hebben we het zo gedaan?) en hun civil leadership (Waar liep ik tegenaan? Wie lagen er allemaal dwars? Waar zaten de grootste medestanders en bondgenoten? Vanuit welke drive en waarden wilde ik dit perse doen?). \n26 november: Frido Kraanen\nFrido Kraanen is Lid van de Raad van bestuur van Zorgorganisatie Omring. Omring brengt de zorg graag dicht bij de cliënt. Kraanen is er de drijvende kracht samen met zijn collega-bestuurder Jolanda Buwalda. Deze ouderenzorg- en gezondheidszorgorganisatie zet erg in op zelfredzaamheid en gezondheid van inwoners. De aandacht voor verzorgen en genezen is daarbij verschoven naar beter voorspellen en voorkomen van ziekten. In zijn visie moet Omring ‘er zijn’ als mensen kwetsbaar worden. Kraanen: ‘Maatschappelijk leiderschap wordt vooral spannend wanneer de maatschappelijke opgave conflicteert met het organisatiebelang. De zorg is doorspekt met voorbeelden hiervan\, zeker nu de vorming van een ander\, regionaal zorglandschap leidt tot nieuwe verhoudingen. Geen eenvoudig recept om dit te doorbreken\, maar wel het duiden van dilemma’s en op het oog ongemakkelijke keuzen.’ \nDownload hier de flyer met informatie over de collegereeks en de sprekers URL:https://publicspace.nl/calendar/college-van-crisis-tot-transformatie-in-de-zorg-uva-kring-andragologie-3/ LOCATION:Universiteit van Amsterdam CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2024/06/Afb-collegereeks-crisis-tot-transformatie.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241119T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241119T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T151951Z LAST-MODIFIED:20240625T151951Z UID:10000432-1732026600-1732033800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 19 november 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-26/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241113T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241113T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T151520Z LAST-MODIFIED:20240625T151520Z UID:10000431-1731508200-1731515400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 13 november 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-25/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241015T183000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241015T210000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T144751Z LAST-MODIFIED:20240913T130608Z UID:10000426-1729017000-1729026000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ – UvA Kring Andragologie DESCRIPTION:Dit najaar start een reeks colleges rond het laatste boek van Steven de Waal ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’. De collegereeks ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ is een co-productie van Public Space Foundation en de Kring Andragologie van de UvA. Vijf dinsdagavonden met koplopers in de zorg: Paul Habets (huisartsenzorg)\, Linda Terpstra\, Anke van Dijke (geweldgerelateerde zorg)\, Ingrid Rebel (jeugdzorg)\, Frido Kraanen (woon zorg)\, Jos de Blok (thuiszorg)\, Marcel Canoy (zorgzame buurten) en Albert Jan Kruiter (nieuwe oplossingen in zorg). \nTijdens de coronacrisis is het verder duidelijk geworden dat de gezondheidszorg in de Westerse landen al vóór de pandemie aan fundamentele herijking\, reflectie en nieuwe wegen toe was. Het is daarom tijd om voortvarend stappen te zetten in de richting van structurele veranderingen van ons zorgsysteem. De huidige kwaliteit van zorg is in de toekomst niet meer op te brengen\, we moeten dringend andere keuzes gaan maken. Dat is het uitgangspunt van het boek van Steven de Waal waarin hij aangeeft hoe koplopers in de zorg\, tegen de dominerende bestuurlijke cultuur in\, van onderop al lang fundamenteel experimenteren met veranderingen en zorg­innovaties realiseren. In de collegereeks worden deze zorginnovaties van koplopers verkend. \nWe doen dat door een aantal van de civil leaders die in het boek van Steven de Waal zijn opgevoerd en in het zonnetje gezet\, in deze colleges aan het woord te laten. Over hun zorginnovatie (Wat is daar goed aan? Wat hebben de patiënten er aan en wat vonden die ervan? Waarom hebben we het zo gedaan?) en hun civil leadership (Waar liep ik tegenaan? Wie lagen er allemaal dwars? Waar zaten de grootste medestanders en bondgenoten? Vanuit welke drive en waarden wilde ik dit perse doen?). \n15 oktober: Ingrid Rebel\, Linda Terpstra en Anke van Dijke\nLinda Terpstra en Anke van Dijke houden zich vanuit hun achtergrond in de sociale pedagogiek bezig met geweld in afhankelijkheidsrelaties. Dat doen zij in het door hen opgerichte Fier\, met inmiddels diverse locaties in het land. Ze combineren in hun maatschappelijk leiderschap hulpverlening met activisme. Ze helpen niet alleen slachtoffers maar zetten tegelijkertijd hun verontwaardiging om in onderwerpen te agenderen voor de politiek: ze maken het onzichtbare zichtbaar\, zodat er maatregelen worden genomen. Ze identificeren zich niet met één sector; brengen samenhang aan\, ontkokeren en leggen de-humaniserende effecten van de systeemwereld bloot vanuit het perspectief van hun doelgroepen. Als ze in de praktijk merken dat geweldsslachtoffers niet de juiste hulp krijgen\, gaan ze zelf aan de slag. Telkens zien ze dat nieuwe maatschappelijke problemen de kop opsteken en er niets of nauwelijks iets voor is geregeld. Ze gaan dan op onderzoek uit: of iets vaak voorkomt\, waarom het gebeurt en wat ze er aan kunnen doen. Terpstra en Van Dijke bieden mensen niet alleen hulp en bescherming maar verwachten dat ze werken aan hun toekomst en begeleiden om die reden ook bij onderwijs\, sport\, werk enz. Hoe ze dit in de praktijk aanpakken illustreren ze aan de hand van diverse voorbeelden. \nIngrid Rebel is de pionier achter de stichting ‘Het dagelijks bestaan’ in Zutphen\, een initiatief om jongeren die daar behoefte aan hebben weer zaken te leren en op eigen benen te leren staan. Bij deze instelling kunnen jongeren tussen 14 en 27 jaar werken aan hun levensvragen: ‘Wie ben ik? Wat zijn mijn talenten? Wat wil ik?’ De woongemeenschap biedt naast een dagprogramma ook beschermd wonen\, met nadruk op samen doen. Rebel is tevens aanjager van Radicale vernieuwing jeugdzorg\, wat bijzonder is omdat ze een achtergrond heeft op het gebied van de sociologie en economie. Zij rolde vanuit haar werk in een woningcoöperatie de jeugdzorg in. Eenmaal in ‘jeugdzorgland’ viel ze van de ene verbazing in de andere. Wat voor haar vanzelfsprekend leek\, bleek niet vanzelfsprekend te zijn. Vanuit haar betrokkenheid en verantwoordelijkheid probeert Ingrid Rebel het principe ‘van mens tot mens’ te laten prevaleren boven wet- en regelgeving. \nDownload hier de flyer met informatie over de collegereeks en de sprekers URL:https://publicspace.nl/calendar/college-van-crisis-tot-transformatie-in-de-zorg-uva-kring-andragologie-2/ LOCATION:Universiteit van Amsterdam CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2024/06/Afb-collegereeks-crisis-tot-transformatie.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240918T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240918T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T151006Z LAST-MODIFIED:20240625T152615Z UID:10000430-1726669800-1726677000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 18 september 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-24/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240917T183000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240917T210000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240613T142545Z LAST-MODIFIED:20240913T130528Z UID:10000423-1726597800-1726606800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ – UvA Kring Andragologie DESCRIPTION:Dit najaar start een reeks colleges rond het laatste boek van Steven de Waal ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’. De collegereeks ‘Van Crisis tot Transformatie in de Zorg’ is een co-productie van Public Space Foundation en de Kring Andragologie van de UvA. Vijf dinsdagavonden met koplopers in de zorg: Paul Habets (huisartsenzorg)\, Linda Terpstra\, Anke van Dijke (geweldgerelateerde zorg)\, Ingrid Rebel (jeugdzorg)\, Frido Kraanen (woon zorg)\, Jos de Blok (thuiszorg)\, Marcel Canoy (zorgzame buurten) en Albert Jan Kruiter (nieuwe oplossingen in zorg). \nTijdens de coronacrisis is het verder duidelijk geworden dat de gezondheidszorg in de Westerse landen al vóór de pandemie aan fundamentele herijking\, reflectie en nieuwe wegen toe was. Het is daarom tijd om voortvarend stappen te zetten in de richting van structurele veranderingen van ons zorgsysteem. De huidige kwaliteit van zorg is in de toekomst niet meer op te brengen\, we moeten dringend andere keuzes gaan maken. Dat is het uitgangspunt van het boek van Steven de Waal waarin hij aangeeft hoe koplopers in de zorg\, tegen de dominerende bestuurlijke cultuur in\, van onderop al lang fundamenteel experimenteren met veranderingen en zorg­innovaties realiseren. In de collegereeks worden deze zorginnovaties van koplopers verkend. \nWe doen dat door een aantal van de civil leaders die in het boek van Steven de Waal zijn opgevoerd en in het zonnetje gezet\, in deze colleges aan het woord te laten. Over hun zorginnovatie (Wat is daar goed aan? Wat hebben de patiënten er aan en wat vonden die ervan? Waarom hebben we het zo gedaan?) en hun civil leadership (Waar liep ik tegenaan? Wie lagen er allemaal dwars? Waar zaten de grootste medestanders en bondgenoten? Vanuit welke drive en waarden wilde ik dit perse doen?). \n17 september: huisarts Paul Habets \nHuisarts Paul Habets zette zich aan het eind van zijn loopbaan nog in als maatschappelijk leider met het oprichten van Het Zorgkwartier. Eerder al stond hij onder meer aan de wieg van Vitaal Vechtdal in het Overijsselse Vechtdal. Dit is een groot samenwerkingsverband gericht op gezondheid en vitaliteit van inwoners. Het is dan ook breder dan alleen de professionele zorginstituten en omvat scholen\, gemeenten en werkgevers. Er zijn samenhangende activiteiten op het gebied van zorg\, onderwijs\, werk\, wonen en vrije tijd. ‘Onze overtuiging is dat je alleen vanuit een gezamenlijke aanpak in de regio goed kunt werken aan het stimuleren van gezond en actiever leven (preventie).’ \nHabets: ‘De leraar\, de pastoor\, de dokter\, de notaris: ze trokken zich\, vaak gedwongen door allerlei eisen aan hun vak\, terug in hun lokaal of spreekkamer. De maatschappelijke betrokkenheid van de hoger opgeleide burgers en het op zich nemen van publieke taken verschraalt daardoor. Maar een gezond publiek domein vereist dat mensen ook buiten hun werk actief zijn. Met mijn college wil ik ieder die nog twijfelt of je een bijdrage aan de publieke zaak kunt leveren over de streep trekken: het geeft een positieve uitdaging naast het dagelijkse werk.’ \nDownload hier de flyer met informatie over de collegereeks en de sprekers URL:https://publicspace.nl/calendar/college-van-crisis-tot-transformatie-in-de-zorg-uva-kring-andragologie/ LOCATION:Universiteit van Amsterdam CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2024/06/Afb-collegereeks-crisis-tot-transformatie.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240905T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240905T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240613T125727Z LAST-MODIFIED:20240614T112539Z UID:10000422-1725546600-1725553800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 5 september 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-23/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240607T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240607T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240325T144925Z LAST-MODIFIED:20240328T145410Z UID:10000414-1717770600-1717777800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 7 juni 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-22/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240606T100000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240606T130000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240325T140321Z LAST-MODIFIED:20240328T145324Z UID:10000413-1717668000-1717678800@publicspace.nl SUMMARY:Module ‘Strategische Intelligentie’ voor Toezichthouders & Commissarissen DESCRIPTION:Toezichthouden kent vele bijzondere aspecten. Natuurlijk op inhoudelijke aspecten\, maar zeker ook gedragsmatig. Vooral in de snel veranderende context van een meer divers samengestelde raad van commissarissen of raad van toezicht. Diversiteit in deze gremia zal toenemen qua leeftijd\, gender\, culturele achtergrond\, deelnemers met achtergrond in de profit en de not-for-profit sector en\, uiteraard zoals steeds\, vanwege verschillende persoonlijkheden. Hoe kun je je eigen rol versterken en verbeteren in een dergelijke context? Tijdens de Leergang voor Toezichthouders en Commissarissen leer je hoe je authentiek en effectief blijft en wat inhoudelijk én gedragsmatig goed en adequaat toezichthouden is. \nOp 6 juni 2024 verzorgt Steven de Waal in deze leergang een module over strategie\, nieuw leiderschap en toezicht for public value\, hieronder gaat hij hier specifiek op in.\n \n“Geloof in codes gaat de morele keuzes of strategische intelligentie in de top van organisaties niet verbeteren.” \nJuist over leiderschap en gedrag en karakter/persoonlijkheid in het algemeen stuiten leergangen sterk op het aangeleerde onderwijskundig en academisch concept van kennisoverdracht en instructie via de klas-met-leraar-opstelling. Alsof dat soort zaken door een ‘expert’ of ‘wetenschapper’ via een weldoordachte lezing valt ‘over te dragen en aan te leren’. Waarbij dus de ‘leerlingen’ nog niet veel ‘weten’ en vooral ‘passief’ de lesstof tot zich moeten nemen. Die manier is net zo onverstandig als denken dat je goed kunt leren tennissen of voetballen via het lezen van een instructieboekje en het ‘in de klas’ luisteren naar een toespraak van de trainer. Dit speelt natuurlijk nog sterker voor personen die inmiddels veel bestuurservaring hebben en juist vanwege deze ervaring (maar dus ook de aangeleerde routines\, preferenties en vooroordelen!) ook vaak in toezichtposities zitten en gevraagd worden. \nDaarom is het beste leer- en onderwijsmodel voor governance omgevingen: inzichten krijgen van practitioners\, met goede en onderbouwde (soms zelfs academische) reflecties op die praktijk en vandaaruit ter plekke veel kansen krijgen om je eigen ervaringen en inzichten daar tegenaan te leggen (peer-review en –onderwijs). \nPraktische wijsheid & Strategische Intelligentie\nSteven de Waal gaat vanuit deze leerfilosofie proberen de deelnemers ‘mee te nemen’ in zijn ervaringen\, inzichten en reflecties uit zijn bestuurs- en toezichtspraktijk\, gekoppeld aan diezelfde inspanning van de deelnemers over hun praktijk en uiteraard wel vanuit een brede reflectie op de achterliggende wetenschappelijke en filosofische literatuur. \nVoor dat laatste geldt eigenlijk hetzelfde verschijnsel als hierboven aangegeven over de verkeerde ‘onderwijs’-routine\, namelijk dat men sociale kennis en inzichten niet opdoet door wetenschappelijk onderbouwde voorschriften te lezen en braaf te proberen letterlijk op te volgen\, zoals Aristoteles met zijn begrip ‘praktische wijsheid’ al analyseerde en opschreef\, bijna 2400 jaar geleden! Steven de Waal mag deze kritiek op het academische niveau en vooral de aard van ‘sociale kennis’ hebben\, omdat hij gepromoveerd is\, in zijn geval op civil leadership in relatie tot de invloed van governance omgevingen. \nDit voortbouwen op het concept van ‘praktische wijsheid’\, ook in bestuursomgevingen\, is ook de reden waarom het moderne geloof in codes en voorschriften\, ook op governance gebied\, niet zal gaan helpen om het morele gehalte of de strategische intelligentie achter bestuurlijke keuzes in de top van organisaties te verbeteren. \nHij behandelt ook om die reden het begrip ‘strategische intelligentie’\, juist omdat een van de bestaande corporate mythes is dat strategie kan worden vastgesteld en beoordeeld vanuit een (rationeel\, analytisch\, onderbouwd) strategisch plan: dat is noch een moderne opvatting wat werkelijk strategisch is\, noch een goede basis voor toezichthouder om vanuit te gaan. De meeste strategische plannen zijn eerder bedoeld om zowel toezicht als stakeholders gerust te stellen en tegelijk op afstand te houden: zie zijn eerder blog over ‘strategische intelligentie‘. \nDeze basis filosofie zit al meer dan 10 jaar onder zijn lezingen en bijdragen aan leergangen\, hopelijk gaat het ook hier weer toezichthouders helpen in het vinden van een betere rol en toegevoegde waarde\, vooral gezien hun bijdrage aan de public value van de organisaties waar zij toezicht op houden. \nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna URL:https://publicspace.nl/calendar/module-strategische-intelligentie-voor-toezichthouders-commissarissen-4/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2020/10/Leergang-Toezicht-Avicenna.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240305T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240305T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240304T130848Z LAST-MODIFIED:20240328T145039Z UID:10000408-1709649000-1709656200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 5 maart verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn (Engelstalige) boek uit 2018. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-21/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20231128T170000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20231128T210000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20231128T104707Z LAST-MODIFIED:20240328T144626Z UID:10000405-1701190800-1701205200@publicspace.nl SUMMARY:Maatschappelijk leiderschap in de zorg - lezing en dialoog voor BeBright DESCRIPTION:Tijdens de Bright Talk – een kennisavond voor medewerkers van BeBright Consultancy – op 28 november 2023 zal Steven de Waal spreken over zijn nieuwste boek ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’. \nIn dit boek pleit hij voor een transformatie van onderop in de zorg en laat hij aan de hand van inspirerende voorbeelden zien hoe deze transformatie al plaatsvindt. Tegelijkertijd biedt hij een duidelijke toekomstvisie voor het maatschappelijk leiderschap dat nog steeds nodig zal zijn.   \nVanuit zijn kennis van en ervaring met bestuurlijk Nederland ziet Steven de Waal een duidelijke spanning tussen de hoofdboodschap van het boek en de heersende bestuurlijke visie: veranderingen komen vooral van de overheid\, maatschappelijk leiderschap is te kleinschalig om op te bouwen\, leiderschap in het algemeen is er niet veel en is ook te labiel en te persoonsafhankelijk. Kunnen consultants van BeBright bijdragen aan het doen kantelen van die visie? URL:https://publicspace.nl/calendar/maatschappelijk-leiderschap-in-de-zorg-lezing-en-dialoog-voor-bebright/ CATEGORIES:Besloten ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/11/BeBright-schema-zorgtransformatie.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20231124T110000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20231124T123000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20231124T093030Z LAST-MODIFIED:20240328T144519Z UID:10000404-1700823600-1700829000@publicspace.nl SUMMARY:College VU over boek 'Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel' DESCRIPTION:Op 24 november geeft Steven de Waal op uitnodiging van Prof. Theo Schuyt (Professor Philanthropic Studies FSW) aan de VU Amsterdam college over zijn boek ‘Het zal mijn zorg zijn; 7 routes naar een gezond zorgstelsel’. \nVoor de studentengroep “Besturen van Maatschappelijke Initiatieven” zal De Waal in ingaan op de in zijn boek behandelde bestuursfilosofie\, bestuurskritiek\, voorbeelden van civil leaders en hun cases. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-vu-over-boek-het-zal-mijn-zorg-zijn-7-routes-naar-een-gezond-zorgstelsel/ CATEGORIES:Besloten ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/05/Cover-Het-zal-mijn-zorg-zijn-V20230511--scaled.jpeg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20231004T103000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20231004T130000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20231003T140154Z LAST-MODIFIED:20240328T144341Z UID:10000402-1696415400-1696424400@publicspace.nl SUMMARY:Strategie en Moraliteit/Waarden en dus ‘civil leadership’ - Module in Erly Public Academy leergang DESCRIPTION:De verdiepingsleergang ‘De toezichthouder als rentmeester’ is een door Erly / Public Academy geïnitieerde leergang voor ervaren toezichthouders in de publieke sector. \nDe toezichthouder als rentmeester\nDe ontwikkelingen in governance gaan snel en er is steeds meer behoefte aan toezicht dat duurzaam is en oog heeft voor langere termijn doelen. Toezicht dat verantwoording durft af te leggen zowel aan interne als externe (toekomstige) stakeholders. Toezicht dat vanuit intrinsieke waarden en rentmeesterschap een hoger ethisch doel nastreeft en daarmee zowel de eigen organisatie als de samenleving dient. Toezichthouders die vanuit een eigen moreel kompas en op basis van eigen gedrag een voorbeeldfunctie hebben. In deze opleiding wordt op al deze onderwerpen ingegaan aan de hand van theorie en praktijk. \nIn deze leergang wordt gezocht naar hoe je als toezichthouder bij kunt dragen aan het creëren van waarde voor de langere termijn. Daarnaast wordt verkend hoe je vanuit je eigen moreel kompas en intrinsieke normen en waarden duurzaam toezicht vorm kunt geven. \nStrategie en Moraliteit/Waarden en dus ‘civil leadership’\nOp 4 oktober 2023 verzorgt Steven de Waal in deze leergang een lezing en dialoog Strategie en Moraliteit/Waarden en dus ‘civil leadership’. Daarbij komen de volgende thema’s aan de orde: \n\nDe Digital Civil Revolution leidt tot een fundamenteel andere publieke arena en dus andere strategie en publiek leiderschap: ‘Civil Leadership as the Future of Leadership’\nMoraal en Macht: Tot welk waarden geladen strategie en leiderschap leidt dat? Maar ook: Hoe krijg je die goede dingen voor elkaar in deze turbulente\, verdeelde tijd en tegenover deze ‘permanent public grandstand’?\nHet enige juiste antwoord is ‘civil leadership’: Waarom? Wat is dat? Wat zijn de kenmerken?\nWat betekent dat voor de RvT/RvC? URL:https://publicspace.nl/calendar/strategie-en-moraliteit-waarden-en-dus-civil-leadership-module-in-erly-public-academy-leergang/ CATEGORIES:Besloten ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/10/Afb-bij-Erly-20231004-V2.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20230928T160000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20230928T180000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20230926T164749Z LAST-MODIFIED:20240328T144212Z UID:10000399-1695916800-1695924000@publicspace.nl SUMMARY:Nieuwe macht burgers verandert fundamenteel overheid en openbaar bestuur - lezing en dialoog met Necker / Citisens DESCRIPTION:De ‘digital civil revolution’ en de nieuwe vormen van macht die burgers daarmee hebben gekregen maakt een fundamenteel andere visie op openbaar bestuur noodzakelijk. Steven de Waal analyseerde in zijn boek ‘Civil Leadership as the Future of Leadership. The disruptive power of citizens’ (2018) die nieuwe macht en de enorme impact die deze heeft op democratie\, politiek en openbaar bestuur. \nNecker en Citisens hebben jaarlijks met al hun medewerkers een meerdaagse bijeenkomst waarbij ze zich  laten inspireren op één van hun belangrijkste kernwaarden: impact op het openbaar bestuur. Dit doen ze aan de hand van talks en goede gesprekken over de verschillende maatschappelijke opgaven waar ons land voor staat. Wat speelt er? Wat betekent dit voor de werking van onze democratie? Wat vraagt dit van bestuurders? En hoe kunnen we als Necker / Citisens daaraan bijdragen? \nOp 28 september 2023 hoopt Steven de Waal met een lezing en een vraaggesprek over de revolutionair andere tijden voor democratisch politiek bestuur het gezelschap te inspireren in hun werk. \n“Niet een nieuw stadium in de industriële revolutie maar een fundamenteel andere revolutie die onze communicatie\, machtsverdeling en politieke cultuur diepgaand verandert.” \n  \n  URL:https://publicspace.nl/calendar/nieuwe-macht-burgers-verandert-fundamenteel-overheid-en-openbaar-bestuur-lezing-en-dialoog-met-necker-citisens/ CATEGORIES:Besloten ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/09/Foto-burgermacht-e1695747150511.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20230927T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20230927T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20230926T145541Z LAST-MODIFIED:20240328T144055Z UID:10000398-1695825000-1695832200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 27 september 2023 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn (Engelstalige) boek uit 2018. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-20/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20230914T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20230914T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20230822T132013Z LAST-MODIFIED:20240328T143933Z UID:10000397-1694701800-1694709000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 14 september 2023 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn (Engelstalige) boek uit 2018. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-19/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20221202T100000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20221202T130000 DTSTAMP:20260421T185830 CREATED:20220705T155550Z LAST-MODIFIED:20220705T155550Z UID:10000376-1669975200-1669986000@publicspace.nl SUMMARY:Module ‘Strategische Intelligentie’ voor Toezichthouders & Commissarissen DESCRIPTION:Toezichthouden kent vele bijzondere aspecten. Natuurlijk op inhoudelijke aspecten\, maar zeker ook gedragsmatig. Vooral in de snel veranderende context van een meer divers samengestelde raad van commissarissen of raad van toezicht. Diversiteit in deze gremia zal toenemen qua leeftijd\, gender\, culturele achtergrond\, deelnemers met achtergrond in de profit en de not-for-profit sector en\, uiteraard zoals steeds\, vanwege verschillende persoonlijkheden. Hoe kun je je eigen rol versterken en verbeteren in een dergelijke context? Tijdens de Leergang voor Toezichthouders en Commissarissen leer je hoe je authentiek en effectief blijft en wat inhoudelijk én gedragsmatig goed en adequaat toezichthouden is. \nOp 2 december 2022 verzorgt Steven de Waal in deze leergang een module over strategie\, nieuw leiderschap en toezicht for public value\, hieronder gaat hij hier specifiek op in.\n \n“Geloof in codes gaat de morele keuzes of strategische intelligentie in de top van organisaties niet verbeteren.” \nJuist over leiderschap en gedrag en karakter/persoonlijkheid in het algemeen stuiten leergangen sterk op het aangeleerde onderwijskundig en academisch concept van kennisoverdracht en instructie via de klas-met-leraar-opstelling. Alsof dat soort zaken door een ‘expert’ of ‘wetenschapper’ via een weldoordachte lezing valt ‘over te dragen en aan te leren’. Waarbij dus de ‘leerlingen’ nog niet veel ‘weten’ en vooral ‘passief’ de lesstof tot zich moeten nemen. Die manier is net zo onverstandig als denken dat je goed kunt leren tennissen of voetballen via het lezen van een instructieboekje en het ‘in de klas’ luisteren naar een toespraak van de trainer. Dit speelt natuurlijk nog sterker voor personen die inmiddels veel bestuurservaring hebben en juist vanwege deze ervaring (maar dus ook de aangeleerde routines\, preferenties en vooroordelen!) ook vaak in toezichtposities zitten en gevraagd worden. \nDaarom is het beste leer- en onderwijsmodel voor governance omgevingen: inzichten krijgen van practitioners\, met goede en onderbouwde (soms zelfs academische) reflecties op die praktijk en vandaaruit ter plekke veel kansen krijgen om je eigen ervaringen en inzichten daar tegenaan te leggen (peer-review en –onderwijs). \nPraktische wijsheid & Strategische Intelligentie\nSteven de Waal gaat vanuit deze leerfilosofie proberen de deelnemers ‘mee te nemen’ in zijn ervaringen\, inzichten en reflecties uit zijn bestuurs- en toezichtspraktijk\, gekoppeld aan diezelfde inspanning van de deelnemers over hun praktijk en uiteraard wel vanuit een brede reflectie op de achterliggende wetenschappelijke en filosofische literatuur. \nVoor dat laatste geldt eigenlijk hetzelfde verschijnsel als hierboven aangegeven over de verkeerde ‘onderwijs’-routine\, namelijk dat men sociale kennis en inzichten niet opdoet door wetenschappelijk onderbouwde voorschriften te lezen en braaf te proberen letterlijk op te volgen\, zoals Aristoteles met zijn begrip ‘praktische wijsheid’ al analyseerde en opschreef\, bijna 2400 jaar geleden! Steven de Waal mag deze kritiek op het academische niveau en vooral de aard van ‘sociale kennis’ hebben\, omdat hij gepromoveerd is\, in zijn geval op civil leadership in relatie tot de invloed van governance omgevingen. \nDit voortbouwen op het concept van ‘praktische wijsheid’\, ook in bestuursomgevingen\, is ook de reden waarom het moderne geloof in codes en voorschriften\, ook op governance gebied\, niet zal gaan helpen om het morele gehalte of de strategische intelligentie achter bestuurlijke keuzes in de top van organisaties te verbeteren. \nHij behandelt ook om die reden het begrip ‘strategische intelligentie’\, juist omdat een van de bestaande corporate mythes is dat strategie kan worden vastgesteld en beoordeeld vanuit een (rationeel\, analytisch\, onderbouwd) strategisch plan: dat is noch een moderne opvatting wat werkelijk strategisch is\, noch een goede basis voor toezichthouder om vanuit te gaan. De meeste strategische plannen zijn eerder bedoeld om zowel toezicht als stakeholders gerust te stellen en tegelijk op afstand te houden: zie zijn eerder blog over ‘strategische intelligentie‘. \nDeze basis filosofie zit al meer dan 10 jaar onder zijn lezingen en bijdragen aan leergangen\, hopelijk gaat het ook hier weer toezichthouders helpen in het vinden van een betere rol en toegevoegde waarde\, vooral gezien hun bijdrage aan de public value van de organisaties waar zij toezicht op houden. URL:https://publicspace.nl/calendar/module-strategische-intelligentie-voor-toezichthouders-commissarissen-3/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2020/10/Leergang-Toezicht-Avicenna.png END:VEVENT END:VCALENDAR