BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//Public Space - ECPv6.15.20//NONSGML v1.0//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH X-WR-CALNAME:Public Space X-ORIGINAL-URL:https://publicspace.nl X-WR-CALDESC:Evenementen voor Public Space REFRESH-INTERVAL;VALUE=DURATION:PT1H X-Robots-Tag:noindex X-PUBLISHED-TTL:PT1H BEGIN:VTIMEZONE TZID:Europe/Amsterdam BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20210328T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20211031T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20220327T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20221030T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20230326T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20231029T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20240331T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20241027T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20250330T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20251026T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20260329T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20261025T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20270328T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20271031T010000 END:STANDARD END:VTIMEZONE BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260318T150000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260318T170000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20251203T170626Z LAST-MODIFIED:20251203T170626Z UID:10000468-1773846000-1773853200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 18 maart 2026 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-35/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260213T150000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260213T170000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20251203T165839Z LAST-MODIFIED:20251203T165839Z UID:10000467-1770994800-1771002000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 13 februari 2026 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-34/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251216T100000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251216T130000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20251021T134931Z LAST-MODIFIED:20251021T163106Z UID:10000465-1765879200-1765890000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s’ voor gezondheidszorg (NVTZ Academie) DESCRIPTION:Op 16 december 2025 verzorgt Steven de Waal voor de NVTZ Academie een dagdeel van de eendaagse sessie voor toezichthouders in de gezondheidszorg: “Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s”. \nDeze sessie is bedoeld om de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed toezichthouderschap verder te ontwikkelen\, toegespitst op het specifieke krachtenveld\, de strategische en politieke context van het Nederlandse zorgstelsel\, dat natuurlijk sterk onder druk heeft gestaan en getest is in de corona pandemie\, maar waarbij de toekomst nu sterk verder ter discussie komt\, vanwege een aantal bedreigende vooruitzichten. \nDit heeft Public Space aan zien komen en is in het eigen denknetwerk (zoals dat hoort bij een Denktank) vanaf maart 2023 daarover een discussie gestart aan de hand van een paper over ‘Toekomst en Transformatie van de Nederlandse gezondheidszorg’. Dit heeft in mei 2023 geleid tot de publicatie van een nieuw boek\, ‘Het zal MIJN zorg zijn. 7 routes naar een gezond zorgstelsel’ (verkrijgbaar in alle fysieke en virtuele boekhandels). De basisstelling in dat boek\, aangetoond met een groot aantal voorbeelden uit de praktijk\, is dat heel veel zorginnovaties al lang plaatsvinden door het leiderschap op de werkvloer en dat polder en overheid daar met hun papieren inzichten niet veel aan toevoegen. Juist bij die partijen is meer maatschappelijk leiderschap nodig om een aantal pijnlijke knopen in de structuren of financiering van zorg aan te pakken\, maar daar is bitter weinig van te zien. Alleen maar papier produceren over ‘waar het naartoe moet’\, is niet zo moedig en verstandig. Doorhebben\, in alle bescheidenheid\, wat er nu al gebeurt en dat gaan steunen met krachtige interventies kan wel helpen! Het publieke en politieke debat is daar recent nog niet erg aan begonnen via het ontwerp en de handtekening onder een polder akkoord\, het Integraal Zorg Akkoord\, zie ook onze besprekingen daarvan. \nEisen aan Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming (dit concept is door ons geïntroduceerd in ons boek van 2000: ‘Nieuwe strategieën voor het publieke domein’ (Samsom 2000) met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe Raad van Toezicht moet een professioneel toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de toezichthouder de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nSteven zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot en complex is om alleen aan de overheid over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën gericht op de publieke zaak en realiseren van ‘public value’ van de overheid\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society. \nStrategische intelligentie\nIn de sessie zal Steven drie kernelementen benadrukken. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit het op dat moment toonaangevende adviesbureau Boer & Croon\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel\nDe grootste strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategische intelligentie gaat erom \nA. Een visie te hebben op de toekomst en toekomstige kansen en bedreigingen \nINZICHT 1: Die visie kan dus niet bewezen worden\, maar alleen aannemelijk en charismatisch overtuigend gebracht! \nB. Dan mensen als je volgers bij jouw leiderschap meenemen en dus op die visie meekrijgen \nINZICHT 2: Zonder dwang en drang of dreiging vanuit een machtspositie! \nC. Vervolgens tactisch slim en listig (Odysseus!) te manoeuvreren door het vaak vijandig en concurrerend krachtenveld om die toekomst voor de organisatie ook werkelijk te bereiken \nINZICHT 3: Hiervoor zal de echte strateeg dus nooit de credits krijgen. Noch de visie\, noch de analyse van de kansen en dreigingen in het krachtenveld\, noch de strategische stappen vooruit zijn op het moment waarop het moet gebeuren\, te bewijzen! De meesten in je omgeving\, vaak zonder die strategische intelligentie\, weten pas achteraf wat er had moeten gebeuren en zullen jou dus nooit gunnen dat je het al veel eerder zag! \nThema: Strategisch management is geen strategische planning\nRond dat laatste zijn veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr) en Odysseus met de godin Athene (ruim 700 v. Chr). Tsja\, echt vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, zelfs daaraan vooraf: we hebben ook veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook in het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman wordt vermeld. We gaan hier verder in op zijn kern van strategie: ‘beating the odds’. Zie hierover ook het artikel van Steven de Waal op LinkedIn. \nThema: Geen strategie zonder doel\nElk strategisch management heeft duidelijke doelen en motieven nodig. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wil bereiken en hoe om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of ‘public value’ is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Steven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘public value’ dat in het ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagsche kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een intern gericht model\, zonder de daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door de RvT worden overgenomen en deze combineert daarmee de klassieke rollen van een RvC en de AvA! (zie zijn essay: De publieke sector verdient goed management (S&D 2013)). \nThema: Disruptief burgerschap als uitdaging voor nieuw\, civil leadership\n\nSteven de Waal noemt ‘disruptief burgerschap‘ de grootste strategische uitdaging van dit moment. Hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven vanuit de eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook (zonder er overigens zelf sterk op te reflecteren\, het overkomt ze als het ware dan wel sommigen weten het opportunistisch te gebruiken)\, nu zal ook de publieke dienstverlening\, zoals gezondheidszorg\, veranderen. Hij heeft daar allereerst een essay in het FD over geschreven\, mede gebaseerd op een boek dat op dat moment in ontwikkeling was\, waarin hij aantoont dat de (representatieve) democratie al sterk gedisrupteerd is. Vanuit de missie van de Denktank Public SPACE (opgericht ca 2001)\, met als missie maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap te stimuleren\, is deze disruptie natuurlijk in eerste instantie welgevallig. Hij ziet echter zeker ook de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal\, al vindt hij dat geluid\, dat hij natuurlijk veel tegenkomt in zijn lezingen\, ook internationaal\, toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude mediakanalen (pers\, radio\, tv). \nHij benadrukt tegen dat ouderwetse geluid in\, vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. In zijn later verschenen boek is de hoofdtitel echter niet voor niets: ‘Civil Leadership as the Future of Leadership‘\, tegenover deze reële en nieuwe macht van burgers moet er ander\, overtuigend leiderschap staan om te zorgen dat die #permanentpublicgrandstand niet de democratie ondermijnt. Hij is blij dat hij of de burger dus niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat die burger belangrijk en machtiger geworden is. Een van de echt strategische vernieuwingen die echter zeker nodig zal zijn\, is de representatieve democratie meer aanvullen met directe democratie\, zoals burgerpanels\, referenda en directe verkiezingen van overheidsbestuurders. \n“De rol van de RvT richting de samenleving en de nieuwe macht van de burgers staat centraal” \nIn zijn bijdrage staat de rol van de toezichthouders bij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties\, samenleving\, doelgroepen en patiënten centraal. Die ambiguïteit neemt nu nog toe omdat de maatschappelijke onderneming (een concept door hem gelanceerd en in een boek uitgewerkt in 2000) vanuit haar positie en missie heel goed in staat zou zijn in te spelen op burgers die meer willen doen\, voor elkaar\, in de zorg\, maar daarvoor niet de ruimte wordt geboden door overheidsregels of zorgverzekeraars. Dit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek Burgerkracht met Burgermacht (Boom 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen en debatten gehouden\, het eerst resultaat hiervan na zo’n 50 debatten staat in een beknopte samenvatting. \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. \nBekijk hier op Vimeo een korte promotievideo en hier een introductiecollege van Steven de Waal.\nAanmelden voor dit eendaagse programma kan hier. \nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategische-keuzes-extern-krachtenveld-scenarios-voor-gezondheidszorg-nvtz-academie/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2019/10/NVTZ-Academie-groter.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251119T151500 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251119T170000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20250626T144506Z LAST-MODIFIED:20250820T120943Z UID:10000462-1763565300-1763571600@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 19 november 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-33/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251024T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251024T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20250626T143417Z LAST-MODIFIED:20250820T120715Z UID:10000460-1761316200-1761323400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 24 oktober 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-32/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250916T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250916T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20250626T142908Z LAST-MODIFIED:20250820T120444Z UID:10000459-1758033000-1758040200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 16 september 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-31/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250911T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250911T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20250626T141715Z LAST-MODIFIED:20250820T115218Z UID:10000458-1757601000-1757608200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 11 september 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-30/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250605T163000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250605T180000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20250129T155624Z LAST-MODIFIED:20250519T093227Z UID:10000447-1749141000-1749146400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 15 mei 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-29/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250404T151500 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250404T170000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20250129T154254Z LAST-MODIFIED:20250129T154859Z UID:10000446-1743779700-1743786000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 4 april 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-28/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250211T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250211T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20241218T130702Z LAST-MODIFIED:20241218T130702Z UID:10000443-1739284200-1739291400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 11 februari 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-27/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241119T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241119T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20240625T151951Z LAST-MODIFIED:20240625T151951Z UID:10000432-1732026600-1732033800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 19 november 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-26/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241113T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241113T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20240625T151520Z LAST-MODIFIED:20240625T151520Z UID:10000431-1731508200-1731515400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 13 november 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-25/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;VALUE=DATE:20241107 DTEND;VALUE=DATE:20241111 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20241027T151034Z LAST-MODIFIED:20241122T132300Z UID:10000437-1730937600-1731283199@publicspace.nl SUMMARY:Contributions at ILA (International Leadership Association) Global Conference 2024 in Chicago DESCRIPTION:On November 7-10\, 2024 Steven P.M. de Waal PhD will be contributing at several events at the 26th ILA (International Leadership Association) Global Conference in Chicago (USA). \n\nHe will present insights from his book\, Civil Leadership as the Future of Leadership (Amazon\, 2018)\, which delves into how new ICT and media technologies have disrupted traditional power dynamics.\nAs chair of a roundtable on ‘Virtuous Leadership’\, De Waal will lead discussions on the dual meanings of “good leadership”.\nAnd he will oversee the foundation of a new ILA member community on Trust & Leadership\, co-founded with Ted Baartmans.\n\nFind out more about his contributions in this blog.\nDownload het persbericht (in Dutch) URL:https://publicspace.nl/calendar/contributions-at-ila-international-leadership-association-global-conference-2024-in-chicago/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2024/10/Afbeelding-bij-ILA-2024-1.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241003T100000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241003T170000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20240705T122328Z LAST-MODIFIED:20240705T122328Z UID:10000425-1727949600-1727974800@publicspace.nl SUMMARY:Collegedag ‘Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s’ voor gezondheidszorg (NVTZ Academie) DESCRIPTION:Op 3 oktober 2024 verzorgt Steven de Waal voor de NVTZ Academie een eendaagse sessie voor toezichthouders in de gezondheidszorg: “Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s”. \nDeze sessie is bedoeld om de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed toezichthouderschap verder te ontwikkelen\, toegespitst op het specifieke krachtenveld\, de strategische en politieke context van het Nederlandse zorgstelsel\, dat natuurlijk sterk onder druk heeft gestaan en getest is in de corona pandemie\, maar waarbij de toekomst nu sterk verder ter discussie komt\, vanwege een aantal bedreigende vooruitzichten. \nDit heeft Public Space aan zien komen en is in het eigen denknetwerk (zoals dat hoort bij een Denktank) vanaf maart 2023 daarover een discussie gestart aan de hand van een paper over ‘Toekomst en Transformatie van de Nederlandse gezondheidszorg’. Dit heeft in mei 2023 geleid tot de publicatie van een nieuw boek\, ‘Het zal MIJN zorg zijn. 7 routes naar een gezond zorgstelsel’ (verkrijgbaar in alle fysieke en virtuele boekhandels). De basisstelling in dat boek\, aangetoond met een groot aantal voorbeelden uit de praktijk\, is dat heel veel zorginnovaties al lang plaatsvinden door het leiderschap op de werkvloer en dat polder en overheid daar met hun papieren inzichten niet veel aan toevoegen. Juist bij die partijen is meer maatschappelijk leiderschap nodig om een aantal pijnlijke knopen in de structuren of financiering van zorg aan te pakken\, maar daar is bitter weinig van te zien. Alleen maar papier produceren over ‘waar het naartoe moet’\, is niet zo moedig en verstandig. Doorhebben\, in alle bescheidenheid\, wat er nu al gebeurt en dat gaan steunen met krachtige interventies kan wel helpen! Het publieke en politieke debat is daar recent nog niet erg aan begonnen via het ontwerp en de handtekening onder een polder akkoord\, het Integraal Zorg Akkoord\, zie ook onze besprekingen daarvan. \nEisen aan Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming (dit concept is door ons geïntroduceerd in ons boek van 2000: ‘Nieuwe strategieën voor het publieke domein’ (Samsom 2000) met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe Raad van Toezicht moet een professioneel toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de toezichthouder de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nSteven zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot en complex is om alleen aan de overheid over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën gericht op de publieke zaak en realiseren van ‘public value’ van de overheid\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society. \nStrategische intelligentie\nIn de sessie zal Steven drie kernelementen benadrukken. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit het op dat moment toonaangevende adviesbureau Boer & Croon\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel\nDe grootste strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategische intelligentie gaat erom \nA. Een visie te hebben op de toekomst en toekomstige kansen en bedreigingen \nINZICHT 1: Die visie kan dus niet bewezen worden\, maar alleen aannemelijk en charismatisch overtuigend gebracht! \nB. Dan mensen als je volgers bij jouw leiderschap meenemen en dus op die visie meekrijgen \nINZICHT 2: Zonder dwang en drang of dreiging vanuit een machtspositie! \nC. Vervolgens tactisch slim en listig (Odysseus!) te manoeuvreren door het vaak vijandig en concurrerend krachtenveld om die toekomst voor de organisatie ook werkelijk te bereiken \nINZICHT 3: Hiervoor zal de echte strateeg dus nooit de credits krijgen. Noch de visie\, noch de analyse van de kansen en dreigingen in het krachtenveld\, noch de strategische stappen vooruit zijn op het moment waarop het moet gebeuren\, te bewijzen! De meesten in je omgeving\, vaak zonder die strategische intelligentie\, weten pas achteraf wat er had moeten gebeuren en zullen jou dus nooit gunnen dat je het al veel eerder zag! \nThema: Strategisch management is geen strategische planning\nRond dat laatste zijn veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr) en Odysseus met de godin Athene (ruim 700 v. Chr). Tsja\, echt vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, zelfs daaraan vooraf: we hebben ook veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook in het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman wordt vermeld. We gaan hier verder in op zijn kern van strategie: ‘beating the odds’. Zie hierover ook het artikel van Steven de Waal op LinkedIn. \nThema: Geen strategie zonder doel\nElk strategisch management heeft duidelijke doelen en motieven nodig. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wil bereiken en hoe om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of ‘public value’ is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Steven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘public value’ dat in het ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagsche kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een intern gericht model\, zonder de daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door de RvT worden overgenomen en deze combineert daarmee de klassieke rollen van een RvC en de AvA! (zie zijn essay: De publieke sector verdient goed management (S&D 2013)). \nThema: Disruptief burgerschap als uitdaging voor nieuw\, civil leadership\n\nSteven de Waal noemt ‘disruptief burgerschap‘ de grootste strategische uitdaging van dit moment. Hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven vanuit de eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook (zonder er overigens zelf sterk op te reflecteren\, het overkomt ze als het ware dan wel sommigen weten het opportunistisch te gebruiken)\, nu zal ook de publieke dienstverlening\, zoals gezondheidszorg\, veranderen. Hij heeft daar allereerst een essay in het FD over geschreven\, mede gebaseerd op een boek dat op dat moment in ontwikkeling was\, waarin hij aantoont dat de (representatieve) democratie al sterk gedisrupteerd is. Vanuit de missie van de Denktank Public SPACE (opgericht ca 2001)\, met als missie maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap te stimuleren\, is deze disruptie natuurlijk in eerste instantie welgevallig. Hij ziet echter zeker ook de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal\, al vindt hij dat geluid\, dat hij natuurlijk veel tegenkomt in zijn lezingen\, ook internationaal\, toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude mediakanalen (pers\, radio\, tv). \nHij benadrukt tegen dat ouderwetse geluid in\, vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. In zijn later verschenen boek is de hoofdtitel echter niet voor niets: ‘Civil Leadership as the Future of Leadership‘\, tegenover deze reële en nieuwe macht van burgers moet er ander\, overtuigend leiderschap staan om te zorgen dat die #permanentpublicgrandstand niet de democratie ondermijnt. Hij is blij dat hij of de burger dus niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat die burger belangrijk en machtiger geworden is. Een van de echt strategische vernieuwingen die echter zeker nodig zal zijn\, is de representatieve democratie meer aanvullen met directe democratie\, zoals burgerpanels\, referenda en directe verkiezingen van overheidsbestuurders. \n“De rol van de RvT richting de samenleving en de nieuwe macht van de burgers staat centraal” \nIn zijn bijdrage staat de rol van de toezichthouders bij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties\, samenleving\, doelgroepen en patiënten centraal. Die ambiguïteit neemt nu nog toe omdat de maatschappelijke onderneming (een concept door hem gelanceerd en in een boek uitgewerkt in 2000) vanuit haar positie en missie heel goed in staat zou zijn in te spelen op burgers die meer willen doen\, voor elkaar\, in de zorg\, maar daarvoor niet de ruimte wordt geboden door overheidsregels of zorgverzekeraars. Dit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek Burgerkracht met Burgermacht (Boom 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen en debatten gehouden\, het eerst resultaat hiervan na zo’n 50 debatten staat in een beknopte samenvatting. \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. \nBekijk hier op Vimeo een korte promotievideo en hier een introductiecollege van Steven de Waal.\nAanmelden voor dit eendaagse programma kan hier. URL:https://publicspace.nl/calendar/collegedag-strategische-keuzes-extern-krachtenveld-scenarios-voor-gezondheidszorg-nvtz-academie-7/ CATEGORIES:Open inschrijving ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2019/10/NVTZ-Academie-groter.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240918T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240918T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20240625T151006Z LAST-MODIFIED:20240625T152615Z UID:10000430-1726669800-1726677000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 18 september 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-24/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240905T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240905T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20240613T125727Z LAST-MODIFIED:20240614T112539Z UID:10000422-1725546600-1725553800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 5 september 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-23/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240607T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240607T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20240325T144925Z LAST-MODIFIED:20240328T145410Z UID:10000414-1717770600-1717777800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 7 juni 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-22/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240306T100000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240306T170000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20240305T124828Z LAST-MODIFIED:20240305T124828Z UID:10000409-1709719200-1709744400@publicspace.nl SUMMARY:Collegedag ‘Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s’ voor gezondheidszorg (NVTZ Academie) DESCRIPTION:Op 6 maart 2024 verzorgt Steven de Waal voor de NVTZ Academie een eendaagse sessie voor toezichthouders in de gezondheidszorg: “Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s”. \nDeze sessie is bedoeld om de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed toezichthouderschap verder te ontwikkelen\, toegespitst op het specifieke krachtenveld\, de strategische en politieke context van het Nederlandse zorgstelsel\, dat natuurlijk sterk onder druk heeft gestaan en getest is in de corona pandemie en waarbij de toekomst nu sterk ter discussie komt\, vanwege een aantal bedreigende vooruitzichten. \nDit heeft Public Space aan zien komen en is in het eigen denknetwerk vanaf maart j.l. daarover een discussie gestart aan de hand van een paper over ‘Toekomst en Transformatie van de Nederlandse gezondheidszorg’. We hopen dat eind dit jaar definitief te publiceren. Het publieke en politieke debat is daar recent ook aan begonnen via het ontwerp en handtekening onder een polder akkoord\, het Integraal Zorg Akkoord\, zie onze besprekingen daarvan\, mede aan de hand van deze vergevorderde eigen discussie hierover. \nEisen aan Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming (dit concept is door ons geïntroduceerd in ons boek van 2000: ‘Nieuwe strategieën voor het publieke domein’ (Samsom 2000) met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe Raad van Toezicht moet een professioneel toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de toezichthouder de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nSteven zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot en complex is om alleen aan de overheid over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën gericht op de publieke zaak en realiseren van ‘public value’ van de overheid\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society. \nStrategische intelligentie\nIn de sessie zal Steven drie kernelementen benadrukken. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende organisatieadviesbureau Boer & Croon\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel\nDe grootste strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nThema: Strategisch management is geen strategische planning\nRond dat laatste zijn veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr) en Odysseus met Athene (ruim 700 v. Chr). Tsja\, echt vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, zelfs daaraan vooraf: we hebben ook veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook in het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman wordt vermeld. We gaan hier verder in op zijn kern van strategie: ‘beating the odds’. Zie hierover ook het artikel van Steven de Waal op LinkedIn. \nThema: Geen strategie zonder doel\nElk strategisch management heeft duidelijke doelen en motieven nodig. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wil bereiken en hoe om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of ‘public value’ is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Steven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘public value’ dat in het ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagsche kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een intern gericht model\, zonder de daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen (zie zijn essay: De publieke sector verdient goed management (S&D 2013)). \nThema: Disruptief burgerschap als uitdaging voor nieuw\, civil leadership\n\nSteven de Waal noemt ‘disruptief burgerschap‘ de grootste strategische uitdaging van dit moment. Hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven vanuit de eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook (zonder er overigens zelf sterk op te reflecteren\, het overkomt ze als het ware dan wel sommigen weten het opportunistisch te gebruiken)\, nu zal ook de publieke dienstverlening\, zoals gezondheidszorg\, veranderen. Hij heeft daar allereerst een essay in het FD over geschreven\, mede gebaseerd op een boek dat op dat moment in ontwikkeling was\, waarin hij aantoont dat de (representatieve) democratie al sterk gedisrupteerd is. Vanuit de missie van de Denktank Public SPACE (opgericht ca 2001)\, met als missie maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap te stimuleren\, is deze disruptie natuurlijk in eerste instantie welgevallig. Hij ziet echter zeker ook de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal\, al vindt hij dat geluid\, dat hij natuurlijk veel tegenkomt in zijn lezingen\, ook internationaal\,  toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude mediakanalen (pers\, radio\, tv). \nHij benadrukt tegen dat ouderwetse geluid in\, vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. In zijn later verschenen boek is de hoofdtitel echter niet voor niets: ‘Civil Leadership as the Future of Leadership‘\, tegenover deze reële en nieuwe macht van burgers moet er ander\, overtuigend leiderschap staan om te zorgen dat die #permanentpublicgrandstand niet de democratie ondermijnt. Hij is blij dat hij of de burger dus niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat die burger belangrijk en machtiger geworden is. Een van de echt strategische vernieuwingen die echter zeker nodig zal zijn\, is de representatieve democratie meer aanvullen met directe democratie\, zoals burgerpanels\, referenda en directe verkiezingen van overheidsbestuurders. \n“De rol van de RvT richting de samenleving en de nieuwe macht van de burgers staat centraal” \nIn zijn bijdrage staat de rol van de toezichthouders bij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties\, samenleving\, doelgroepen en patiënten centraal. Die ambiguïteit neemt nu nog toe omdat de maatschappelijke onderneming (een concept door hem gelanceerd en in een boek uitgewerkt in 2000) vanuit haar positie en missie heel goed in staat zou zijn in te spelen op burgers die meer willen doen\, voor elkaar\, in de zorg\, maar daarvoor niet de ruimte wordt geboden door overheidsregels of zorgverzekeraars. Dit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek Burgerkracht met Burgermacht (Boom 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen en debatten gehouden\, het eerst resultaat hiervan na zo’n 50 debatten staat in een beknopte samenvatting. \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. \nBekijk hier op Vimeo een korte promotievideo en hier een introductiecollege van Steven de Waal.\nAanmelden voor dit eendaagse programma kan hier. URL:https://publicspace.nl/calendar/collegedag-strategische-keuzes-extern-krachtenveld-scenarios-voor-gezondheidszorg-nvtz-academie-6/ CATEGORIES:Open inschrijving ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2019/10/NVTZ-Academie-groter.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240305T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240305T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20240304T130848Z LAST-MODIFIED:20240328T145039Z UID:10000408-1709649000-1709656200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 5 maart verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn (Engelstalige) boek uit 2018. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-21/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20231214T100000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20231214T170000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20231207T125922Z LAST-MODIFIED:20240328T144739Z UID:10000406-1702548000-1702573200@publicspace.nl SUMMARY:Collegedag ‘Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s’ voor gezondheidszorg (NVTZ Academie) DESCRIPTION:Op 14 december 2023 verzorgt Steven de Waal voor de NVTZ Academie een eendaagse sessie voor toezichthouders in de gezondheidszorg: “Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s”. \nDeze sessie is bedoeld om de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed toezichthouderschap verder te ontwikkelen\, toegespitst op het specifieke krachtenveld\, de strategische en politieke context van het Nederlandse zorgstelsel\, dat natuurlijk sterk onder druk heeft gestaan en getest is in de corona pandemie en waarbij de toekomst nu sterk ter discussie komt\, vanwege een aantal bedreigende vooruitzichten. \nDit heeft Public Space aan zien komen en is in het eigen denknetwerk vanaf maart j.l. daarover een discussie gestart aan de hand van een paper over ‘Toekomst en Transformatie van de Nederlandse gezondheidszorg’. We hopen dat eind dit jaar definitief te publiceren. Het publieke en politieke debat is daar recent ook aan begonnen via het ontwerp en handtekening onder een polder akkoord\, het Integraal Zorg Akkoord\, zie onze besprekingen daarvan\, mede aan de hand van deze vergevorderde eigen discussie hierover. \nEisen aan Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming (dit concept is door ons geïntroduceerd in ons boek van 2000: ‘Nieuwe strategieën voor het publieke domein’ (Samsom 2000) met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe Raad van Toezicht moet een professioneel toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de toezichthouder de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nSteven zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot en complex is om alleen aan de overheid over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën gericht op de publieke zaak en realiseren van ‘public value’ van de overheid\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society. \nStrategische intelligentie\nIn de sessie zal Steven drie kernelementen benadrukken. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende organisatieadviesbureau Boer & Croon\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel\nDe grootste strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nThema: Strategisch management is geen strategische planning\nRond dat laatste zijn veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr) en Odysseus met Athene (ruim 700 v. Chr). Tsja\, echt vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, zelfs daaraan vooraf: we hebben ook veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook in het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman wordt vermeld. We gaan hier verder in op zijn kern van strategie: ‘beating the odds’. Zie hierover ook het artikel van Steven de Waal op LinkedIn. \nThema: Geen strategie zonder doel\nElk strategisch management heeft duidelijke doelen en motieven nodig. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wil bereiken en hoe om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of ‘public value’ is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Steven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘public value’ dat in het ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagsche kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een intern gericht model\, zonder de daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen (zie zijn essay: De publieke sector verdient goed management (S&D 2013)). \nThema: Disruptief burgerschap als uitdaging voor nieuw\, civil leadership\n\nSteven de Waal noemt ‘disruptief burgerschap‘ de grootste strategische uitdaging van dit moment. Hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven vanuit de eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook (zonder er overigens zelf sterk op te reflecteren\, het overkomt ze als het ware dan wel sommigen weten het opportunistisch te gebruiken)\, nu zal ook de publieke dienstverlening\, zoals gezondheidszorg\, veranderen. Hij heeft daar allereerst een essay in het FD over geschreven\, mede gebaseerd op een boek dat op dat moment in ontwikkeling was\, waarin hij aantoont dat de (representatieve) democratie al sterk gedisrupteerd is. Vanuit de missie van de Denktank Public SPACE (opgericht ca 2001)\, met als missie maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap te stimuleren\, is deze disruptie natuurlijk in eerste instantie welgevallig. Hij ziet echter zeker ook de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal\, al vindt hij dat geluid\, dat hij natuurlijk veel tegenkomt in zijn lezingen\, ook internationaal\,  toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude mediakanalen (pers\, radio\, tv). \nHij benadrukt tegen dat ouderwetse geluid in\, vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. In zijn later verschenen boek is de hoofdtitel echter niet voor niets: ‘Civil Leadership as the Future of Leadership‘\, tegenover deze reële en nieuwe macht van burgers moet er ander\, overtuigend leiderschap staan om te zorgen dat die #permanentpublicgrandstand niet de democratie ondermijnt. Hij is blij dat hij of de burger dus niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat die burger belangrijk en machtiger geworden is. Een van de echt strategische vernieuwingen die echter zeker nodig zal zijn\, is de representatieve democratie meer aanvullen met directe democratie\, zoals burgerpanels\, referenda en directe verkiezingen van overheidsbestuurders. \n“De rol van de RvT richting de samenleving en de nieuwe macht van de burgers staat centraal” \nIn zijn bijdrage staat de rol van de toezichthouders bij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties\, samenleving\, doelgroepen en patiënten centraal. Die ambiguïteit neemt nu nog toe omdat de maatschappelijke onderneming (een concept door hem gelanceerd en in een boek uitgewerkt in 2000) vanuit haar positie en missie heel goed in staat zou zijn in te spelen op burgers die meer willen doen\, voor elkaar\, in de zorg\, maar daarvoor niet de ruimte wordt geboden door overheidsregels of zorgverzekeraars. Dit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek Burgerkracht met Burgermacht (Boom 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen en debatten gehouden\, het eerst resultaat hiervan na zo’n 50 debatten staat in een beknopte samenvatting. \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. \nBekijk hier op Vimeo een korte promotievideo en hier een introductiecollege van Steven de Waal.\nAanmelden voor dit eendaagse programma kan hier. URL:https://publicspace.nl/calendar/collegedag-strategische-keuzes-extern-krachtenveld-scenarios-voor-gezondheidszorg-nvtz-academie-5/ CATEGORIES:Open inschrijving ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2019/10/NVTZ-Academie-groter.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20231101T100000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20231101T170000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20231031T144718Z LAST-MODIFIED:20231031T145601Z UID:10000403-1698832800-1698858000@publicspace.nl SUMMARY:Collegedag ‘Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s’ voor gezondheidszorg (NVTZ Academie) DESCRIPTION:Op 1 november 2023 verzorgt Steven de Waal voor de NVTZ Academie een eendaagse sessie voor toezichthouders in de gezondheidszorg: “Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s”. \nDeze sessie is bedoeld om de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed toezichthouderschap verder te ontwikkelen\, toegespitst op het specifieke krachtenveld\, de strategische en politieke context van het Nederlandse zorgstelsel\, dat natuurlijk sterk onder druk heeft gestaan en getest is in de corona pandemie en waarbij de toekomst nu sterk ter discussie komt\, vanwege een aantal bedreigende vooruitzichten. \nDit heeft Public Space aan zien komen en is in het eigen denknetwerk vanaf maart j.l. daarover een discussie gestart aan de hand van een paper over ‘Toekomst en Transformatie van de Nederlandse gezondheidszorg’. We hopen dat eind dit jaar definitief te publiceren. Het publieke en politieke debat is daar recent ook aan begonnen via het ontwerp en handtekening onder een polder akkoord\, het Integraal Zorg Akkoord\, zie onze besprekingen daarvan\, mede aan de hand van deze vergevorderde eigen discussie hierover. \nEisen aan Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming (dit concept is door ons geïntroduceerd in ons boek van 2000: ‘Nieuwe strategieën voor het publieke domein’ (Samsom 2000) met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe Raad van Toezicht moet een professioneel toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de toezichthouder de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nSteven zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot en complex is om alleen aan de overheid over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën gericht op de publieke zaak en realiseren van ‘public value’ van de overheid\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society. \nStrategische intelligentie\nIn de sessie zal Steven drie kernelementen benadrukken. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende organisatieadviesbureau Boer & Croon\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel\nDe grootste strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nThema: Strategisch management is geen strategische planning\nRond dat laatste zijn veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr) en Odysseus met Athene (ruim 700 v. Chr). Tsja\, echt vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, zelfs daaraan vooraf: we hebben ook veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook in het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman wordt vermeld. We gaan hier verder in op zijn kern van strategie: ‘beating the odds’. Zie hierover ook het artikel van Steven de Waal op LinkedIn. \nThema: Geen strategie zonder doel\nElk strategisch management heeft duidelijke doelen en motieven nodig. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wil bereiken en hoe om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of ‘public value’ is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Steven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘public value’ dat in het ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagsche kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een intern gericht model\, zonder de daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen (zie zijn essay: De publieke sector verdient goed management (S&D 2013)). \nThema: Disruptief burgerschap als uitdaging voor nieuw\, civil leadership\n\nSteven de Waal noemt ‘disruptief burgerschap‘ de grootste strategische uitdaging van dit moment. Hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven vanuit de eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook (zonder er overigens zelf sterk op te reflecteren\, het overkomt ze als het ware dan wel sommigen weten het opportunistisch te gebruiken)\, nu zal ook de publieke dienstverlening\, zoals gezondheidszorg\, veranderen. Hij heeft daar allereerst een essay in het FD over geschreven\, mede gebaseerd op een boek dat op dat moment in ontwikkeling was\, waarin hij aantoont dat de (representatieve) democratie al sterk gedisrupteerd is. Vanuit de missie van de Denktank Public SPACE (opgericht ca 2001)\, met als missie maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap te stimuleren\, is deze disruptie natuurlijk in eerste instantie welgevallig. Hij ziet echter zeker ook de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal\, al vindt hij dat geluid\, dat hij natuurlijk veel tegenkomt in zijn lezingen\, ook internationaal\,  toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude mediakanalen (pers\, radio\, tv). \nHij benadrukt tegen dat ouderwetse geluid in\, vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. In zijn later verschenen boek is de hoofdtitel echter niet voor niets: ‘Civil Leadership as the Future of Leadership‘\, tegenover deze reële en nieuwe macht van burgers moet er ander\, overtuigend leiderschap staan om te zorgen dat die #permanentpublicgrandstand niet de democratie ondermijnt. Hij is blij dat hij of de burger dus niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat die burger belangrijk en machtiger geworden is. Een van de echt strategische vernieuwingen die echter zeker nodig zal zijn\, is de representatieve democratie meer aanvullen met directe democratie\, zoals burgerpanels\, referenda en directe verkiezingen van overheidsbestuurders. \n“De rol van de RvT richting de samenleving en de nieuwe macht van de burgers staat centraal” \nIn zijn bijdrage staat de rol van de toezichthouders bij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties\, samenleving\, doelgroepen en patiënten centraal. Die ambiguïteit neemt nu nog toe omdat de maatschappelijke onderneming (een concept door hem gelanceerd en in een boek uitgewerkt in 2000) vanuit haar positie en missie heel goed in staat zou zijn in te spelen op burgers die meer willen doen\, voor elkaar\, in de zorg\, maar daarvoor niet de ruimte wordt geboden door overheidsregels of zorgverzekeraars. Dit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek Burgerkracht met Burgermacht (Boom 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen en debatten gehouden\, het eerst resultaat hiervan na zo’n 50 debatten staat in een beknopte samenvatting. \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. \nBekijk hier op Vimeo een korte promotievideo en hier een introductiecollege van Steven de Waal.\nAanmelden voor dit eendaagse programma kan hier. URL:https://publicspace.nl/calendar/collegedag-strategische-keuzes-extern-krachtenveld-scenarios-voor-gezondheidszorg-nvtz-academie-4/ CATEGORIES:Open inschrijving ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2019/10/NVTZ-Academie-groter.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;VALUE=DATE:20231012 DTEND;VALUE=DATE:20231016 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20230928T132350Z LAST-MODIFIED:20231005T145752Z UID:10000401-1697068800-1697414399@publicspace.nl SUMMARY:Contributions at ILA (International Leadership Association) Global Conference 2023 in Vancouver DESCRIPTION:On October 12-15 2023 Steven P.M. de Waal PhD will be discussing why ‘Good’ leaders also need ‘bad’ skills at several events at the 25th ILA (International Leadership Association) Global Conference in Vancouver (Canada). He will also chair the workshop ‘Business Leaders as a force for Good in Society’. \nFind out more about his contribution in this blog. URL:https://publicspace.nl/calendar/contributions-at-ila-international-leadership-association-global-conference-2023-in-vancouver/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2023/09/Vancouver-skyline.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20230927T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20230927T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20230926T145541Z LAST-MODIFIED:20240328T144055Z UID:10000398-1695825000-1695832200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 27 september 2023 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn (Engelstalige) boek uit 2018. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-20/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20230914T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20230914T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20230822T132013Z LAST-MODIFIED:20240328T143933Z UID:10000397-1694701800-1694709000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 14 september 2023 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn (Engelstalige) boek uit 2018. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-19/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;VALUE=DATE:20221115 DTEND;VALUE=DATE:20221116 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20220705T083540Z LAST-MODIFIED:20221112T154453Z UID:10000371-1668470400-1668556799@publicspace.nl SUMMARY:Collegedag ‘Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s’ voor gezondheidszorg (NVTZ Academie) DESCRIPTION:Op 15 november 2022 verzorgt Steven de Waal voor de NVTZ Academie een eendaagse sessie voor toezichthouders in de gezondheidszorg: “Strategische keuzes: extern krachtenveld & scenario’s”. \nDeze sessie is bedoeld om de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed toezichthouderschap verder te ontwikkelen\, toegespitst op het specifieke krachtenveld\, de strategische en politieke context van het Nederlandse zorgstelsel\, dat natuurlijk sterk onder druk heeft gestaan en getest is in de corona pandemie en waarbij de toekomst nu sterk ter discussie komt\, vanwege een aantal bedreigende vooruitzichten. \nDit heeft Public Space aan zien komen en is in het eigen denknetwerk vanaf maart j.l. daarover een discussie gestart aan de hand van een paper over ‘Toekomst en Transformatie van de Nederlandse gezondheidszorg’. We hopen dat eind dit jaar definitief te publiceren. Het publieke en politieke debat is daar recent ook aan begonnen via het ontwerp en handtekening onder een polder akkoord\, het Integraal Zorg Akkoord\, zie onze besprekingen daarvan\, mede aan de hand van deze vergevorderde eigen discussie hierover. \nEisen aan Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming (dit concept is door ons geïntroduceerd in ons boek van 2000: ‘Nieuwe strategieën voor het publieke domein’ (Samsom 2000) met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe Raad van Toezicht moet een professioneel toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de toezichthouder de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nSteven zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot en complex is om alleen aan de overheid over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën gericht op de publieke zaak en realiseren van ‘public value’ van de overheid\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society. \nStrategische intelligentie\nIn de sessie zal Steven drie kernelementen benadrukken. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende organisatieadviesbureau Boer & Croon\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel\nDe grootste strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nThema: Strategisch management is geen strategische planning\nRond dat laatste zijn veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr) en Odysseus met Athene (ruim 700 v. Chr). Tsja\, echt vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, zelfs daaraan vooraf: we hebben ook veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook in het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman wordt vermeld. We gaan hier verder in op zijn kern van strategie: ‘beating the odds’. Zie hierover ook het artikel van Steven de Waal op LinkedIn. \nThema: Geen strategie zonder doel\nElk strategisch management heeft duidelijke doelen en motieven nodig. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wil bereiken en hoe om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of ‘public value’ is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Steven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘public value’ dat in het ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagsche kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een intern gericht model\, zonder de daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen (zie zijn essay: De publieke sector verdient goed management (S&D 2013)). \nThema: Disruptief burgerschap als uitdaging voor nieuw\, civil leadership\n\nSteven de Waal noemt ‘disruptief burgerschap‘ de grootste strategische uitdaging van dit moment. Hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven vanuit de eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook (zonder er overigens zelf sterk op te reflecteren\, het overkomt ze als het ware dan wel sommigen weten het opportunistisch te gebruiken)\, nu zal ook de publieke dienstverlening\, zoals gezondheidszorg\, veranderen. Hij heeft daar allereerst een essay in het FD over geschreven\, mede gebaseerd op een boek dat op dat moment in ontwikkeling was\, waarin hij aantoont dat de (representatieve) democratie al sterk gedisrupteerd is. Vanuit de missie van de Denktank Public SPACE (opgericht ca 2001)\, met als missie maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap te stimuleren\, is deze disruptie natuurlijk in eerste instantie welgevallig. Hij ziet echter zeker ook de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal\, al vindt hij dat geluid\, dat hij natuurlijk veel tegenkomt in zijn lezingen\, ook internationaal\,  toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude mediakanalen (pers\, radio\, tv). \nHij benadrukt tegen dat ouderwetse geluid in\, vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. In zijn later verschenen boek is de hoofdtitel echter niet voor niets: ‘Civil Leadership as the Future of Leadership‘\, tegenover deze reële en nieuwe macht van burgers moet er ander\, overtuigend leiderschap staan om te zorgen dat die #permanentpublicgrandstand niet de democratie ondermijnt. Hij is blij dat hij of de burger dus niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat die burger belangrijk en machtiger geworden is. Een van de echt strategische vernieuwingen die echter zeker nodig zal zijn\, is de representatieve democratie meer aanvullen met directe democratie\, zoals burgerpanels\, referenda en directe verkiezingen van overheidsbestuurders. \n“De rol van de RvT richting de samenleving en de nieuwe macht van de burgers staat centraal” \nIn zijn bijdrage staat de rol van de toezichthouders bij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties\, samenleving\, doelgroepen en patiënten centraal. Die ambiguïteit neemt nu nog toe omdat de maatschappelijke onderneming (een concept door hem gelanceerd en in een boek uitgewerkt in 2000) vanuit haar positie en missie heel goed in staat zou zijn in te spelen op burgers die meer willen doen\, voor elkaar\, in de zorg\, maar daarvoor niet de ruimte wordt geboden door overheidsregels of zorgverzekeraars. Dit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek Burgerkracht met Burgermacht (Boom 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen en debatten gehouden\, het eerst resultaat hiervan na zo’n 50 debatten staat in een beknopte samenvatting. \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. \nBekijk hier op Vimeo een korte promotievideo en hier een introductiecollege van Steven de Waal.\nAanmelden voor dit eendaagse programma kan hier. URL:https://publicspace.nl/calendar/collegedag-strategische-keuzes-extern-krachtenveld-scenarios-voor-gezondheidszorg-nvtz-academie-3/ CATEGORIES:Open inschrijving ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2019/10/NVTZ-Academie-groter.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20221101T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20221101T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20221027T092418Z LAST-MODIFIED:20221027T092418Z UID:10000383-1667313000-1667320200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 1 november 2022 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-18/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20220920T150000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20220920T170000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20220919T105507Z LAST-MODIFIED:20220919T105507Z UID:10000381-1663686000-1663693200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 20 september 2022 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-17/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20220916T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20220916T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20220705T144717Z LAST-MODIFIED:20220705T144717Z UID:10000374-1663338600-1663345800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 16 september 2022 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-16/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;VALUE=DATE:20220625 DTEND;VALUE=DATE:20220626 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20220105T160810Z LAST-MODIFIED:20220701T110658Z UID:10000360-1656115200-1656201599@publicspace.nl SUMMARY:Keynote op We doen het samen! Festival - een dag voor burgerinitiatieven DESCRIPTION:Op 25 juni 2022 vindt weer het We doen het samen! Festival plaats; hét festival voor burgerinitiatieven. \nAls voorzitter van de Programmaraad van de Ella Vogelaar Academie verzorgt Steven de Waal de Ella Vogelaar lezing tijdens deze dag waarop alle burgerinitiatieven in Nederland in het zonnetje worden gezet. Onder de titel “Burgerinitiatief als de cruciale stap in vernieuwing van publieke diensten – waarom een slimme overheid de innovatie niet alleen hoeft te doen” zal hij vooral ingaan op twee grote thema’s die nu in zijn lezingen\, debatten en bestuurlijk werk erg actueel zijn: ‘Wat is eigenlijk een civil society?’ en daarbinnen ‘Wat is gemeenschapskracht?’ en vervolgens uiteraard ‘Welk maatschappelijk leiderschap hoort daarbij en hebben we nodig?’ (waar o.a. zijn proefschrift over ging). \nZin in inspiratie\, nieuwe kennismakingen en interessante (online) workshops om jouw burgerinitiatief\, project of idee een boost te geven? Het We doen het samen! Festival betekent altijd gezelligheid\, praktische tips\, inzichten en financiële mogelijkheden voor je project of initiatief. \nHet We doen het samen! festival wordt gedragen door KNHM Foundation\, VSBfonds\, Stichting DOEN\, Oranje Fonds\, Nederland Zorgt Voor Elkaar\, LSA Bewoners en Vereniging NOV. Daarnaast zijn er verschillende partners die meehelpen om het festival inhoudelijk vorm te geven. Al deze organisaties geloven in actieve bewoners en willen dit graag stimuleren door de levensvatbaarheid van hun initiatieven in heel Nederland te vergroten. \nLees hier het persbericht over de Ella Vogelaar Lezing door Steven de Waal \nBekijk hier de video met een terugblik op het festival en de lezing van Steven de Waal of download hier de presentatie. \nKijk hier voor meer informatie over het festival. URL:https://publicspace.nl/calendar/keynote-op-we-doen-het-samen-festival-een-dag-voor-burgerinitiatieven/ CATEGORIES:Open inschrijving ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2022/01/Afb-We-doen-het-samen-festival.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20220510T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20220510T163000 DTSTAMP:20260421T145638 CREATED:20220413T114657Z LAST-MODIFIED:20220413T114657Z UID:10000367-1652193000-1652200200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 10 mei 2022 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-15/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT END:VCALENDAR