BEGIN:VCALENDAR VERSION:2.0 PRODID:-//Public Space - ECPv6.15.20//NONSGML v1.0//EN CALSCALE:GREGORIAN METHOD:PUBLISH X-ORIGINAL-URL:https://publicspace.nl X-WR-CALDESC:Evenementen voor Public Space REFRESH-INTERVAL;VALUE=DURATION:PT1H X-Robots-Tag:noindex X-PUBLISHED-TTL:PT1H BEGIN:VTIMEZONE TZID:Europe/Amsterdam BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20200329T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20201025T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20210328T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20211031T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20220327T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20221030T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20230326T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20231029T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20240331T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20241027T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20250330T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20251026T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20260329T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20261025T010000 END:STANDARD BEGIN:DAYLIGHT TZOFFSETFROM:+0100 TZOFFSETTO:+0200 TZNAME:CEST DTSTART:20270328T010000 END:DAYLIGHT BEGIN:STANDARD TZOFFSETFROM:+0200 TZOFFSETTO:+0100 TZNAME:CET DTSTART:20271031T010000 END:STANDARD END:VTIMEZONE BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260318T150000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260318T170000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20251203T170626Z LAST-MODIFIED:20251203T170626Z UID:10000468-1773846000-1773853200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 18 maart 2026 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-35/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20260213T150000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20260213T170000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20251203T165839Z LAST-MODIFIED:20251203T165839Z UID:10000467-1770994800-1771002000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 13 februari 2026 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-34/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251119T151500 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251119T170000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250626T144506Z LAST-MODIFIED:20250820T120943Z UID:10000462-1763565300-1763571600@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 19 november 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-33/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20251024T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20251024T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250626T143417Z LAST-MODIFIED:20250820T120715Z UID:10000460-1761316200-1761323400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 24 oktober 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-32/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250916T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250916T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250626T142908Z LAST-MODIFIED:20250820T120444Z UID:10000459-1758033000-1758040200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 16 september 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-31/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250911T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250911T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250626T141715Z LAST-MODIFIED:20250820T115218Z UID:10000458-1757601000-1757608200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK\, de VTW Academie\, de VTH Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 11 september 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nBasisconcept van Public SPACE (2000) voor iedere strategie in de Nederlandse publieke sector: De Maatschappelijke Onderneming \nSteven de Waal start vanuit het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. \nDe kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste Engelse boek uit 2018). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en vanuit de externe legitimerende positie die dergelijke maatschappelijke ondernemingen moeten invullen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Dat normatieve kader moet worden ontwikkeld en vastgesteld door RvT en RvB gezamenlijk. Veel verantwoording naar binnen en naar buiten van belangrijke strategische besluiten moet ook vanuit dat normatieve kader plaatsvinden. Voor dit samenspel is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nStrategische planning is dus alleen een middel\, geen doel laat staan een strategie op zich! Met strategische planning zet je de stappen en acties die je vanuit strategische intelligentie wil maken\, uit in tijd. Overigens altijd onder de noemer dat kansen grijpen en bedreigingen weren\, voorgaan op iedere planning. Een strategisch plan plant niet de toekomst\, maar alleen je eigen voornemens tot strategische actie! \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken (de beoogde impact) en hoe het beste om te gaan met de weerstanden\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, om te beginnen door de overheid als financier en toezichthouder\, maar juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met een formeel en structureel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde ICT- en Media-technologieën die markten disrupteren (voor de zittende en gevestigde marktpartijen\, niet voor allerlei runner-ups\, zie ook de Waal\, 2018) en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en die nieuwe macht zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nKijk hier voor meer informatie en aanmelden.\nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding.\nIn een uitgave ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van Avicenna – Meaningful Matters in 2024 werd aandacht gegeven aan de jarenlange betrokkenheid van Steven de Waal bij de ontwikkeling van hun opleidingen. Download pdf URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-30/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250605T163000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250605T180000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250129T155624Z LAST-MODIFIED:20250519T093227Z UID:10000447-1749141000-1749146400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 15 mei 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-29/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250404T151500 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250404T170000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20250129T154254Z LAST-MODIFIED:20250129T154859Z UID:10000446-1743779700-1743786000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 4 april 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-28/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20250211T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20250211T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20241218T130702Z LAST-MODIFIED:20241218T130702Z UID:10000443-1739284200-1739291400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 11 februari 2025 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-27/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241129T140000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241129T170000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T152354Z LAST-MODIFIED:20240625T152354Z UID:10000433-1732888800-1732899600@publicspace.nl SUMMARY:Module ‘Strategische Intelligentie’ voor Toezichthouders & Commissarissen DESCRIPTION:Toezichthouden kent vele bijzondere aspecten. Natuurlijk op inhoudelijke aspecten\, maar zeker ook gedragsmatig. Vooral in de snel veranderende context van een meer divers samengestelde raad van commissarissen of raad van toezicht. Diversiteit in deze gremia zal toenemen qua leeftijd\, gender\, culturele achtergrond\, deelnemers met achtergrond in de profit en de not-for-profit sector en\, uiteraard zoals steeds\, vanwege verschillende persoonlijkheden. Hoe kun je je eigen rol versterken en verbeteren in een dergelijke context? Tijdens de Leergang voor Toezichthouders en Commissarissen leer je hoe je authentiek en effectief blijft en wat inhoudelijk én gedragsmatig goed en adequaat toezichthouden is. \nOp 29 november 2024 verzorgt Steven de Waal in deze leergang een module over strategie\, nieuw leiderschap en toezicht for public value\, hieronder gaat hij hier specifiek op in.\n \n“Geloof in codes gaat de morele keuzes of strategische intelligentie in de top van organisaties niet verbeteren.” \nJuist over leiderschap en gedrag en karakter/persoonlijkheid in het algemeen stuiten leergangen sterk op het aangeleerde onderwijskundig en academisch concept van kennisoverdracht en instructie via de klas-met-leraar-opstelling. Alsof dat soort zaken door een ‘expert’ of ‘wetenschapper’ via een weldoordachte lezing valt ‘over te dragen en aan te leren’. Waarbij dus de ‘leerlingen’ nog niet veel ‘weten’ en vooral ‘passief’ de lesstof tot zich moeten nemen. Die manier is net zo onverstandig als denken dat je goed kunt leren tennissen of voetballen via het lezen van een instructieboekje en het ‘in de klas’ luisteren naar een toespraak van de trainer. Dit speelt natuurlijk nog sterker voor personen die inmiddels veel bestuurservaring hebben en juist vanwege deze ervaring (maar dus ook de aangeleerde routines\, preferenties en vooroordelen!) ook vaak in toezichtposities zitten en gevraagd worden. \nDaarom is het beste leer- en onderwijsmodel voor governance omgevingen: inzichten krijgen van practitioners\, met goede en onderbouwde (soms zelfs academische) reflecties op die praktijk en vandaaruit ter plekke veel kansen krijgen om je eigen ervaringen en inzichten daar tegenaan te leggen (peer-review en –onderwijs). \nPraktische wijsheid & Strategische Intelligentie\nSteven de Waal gaat vanuit deze leerfilosofie proberen de deelnemers ‘mee te nemen’ in zijn ervaringen\, inzichten en reflecties uit zijn bestuurs- en toezichtspraktijk\, gekoppeld aan diezelfde inspanning van de deelnemers over hun praktijk en uiteraard wel vanuit een brede reflectie op de achterliggende wetenschappelijke en filosofische literatuur. \nVoor dat laatste geldt eigenlijk hetzelfde verschijnsel als hierboven aangegeven over de verkeerde ‘onderwijs’-routine\, namelijk dat men sociale kennis en inzichten niet opdoet door wetenschappelijk onderbouwde voorschriften te lezen en braaf te proberen letterlijk op te volgen\, zoals Aristoteles met zijn begrip ‘praktische wijsheid’ al analyseerde en opschreef\, bijna 2400 jaar geleden! Steven de Waal mag deze kritiek op het academische niveau en vooral de aard van ‘sociale kennis’ hebben\, omdat hij gepromoveerd is\, in zijn geval op civil leadership in relatie tot de invloed van governance omgevingen. \nDit voortbouwen op het concept van ‘praktische wijsheid’\, ook in bestuursomgevingen\, is ook de reden waarom het moderne geloof in codes en voorschriften\, ook op governance gebied\, niet zal gaan helpen om het morele gehalte of de strategische intelligentie achter bestuurlijke keuzes in de top van organisaties te verbeteren. \nHij behandelt ook om die reden het begrip ‘strategische intelligentie’\, juist omdat een van de bestaande corporate mythes is dat strategie kan worden vastgesteld en beoordeeld vanuit een (rationeel\, analytisch\, onderbouwd) strategisch plan: dat is noch een moderne opvatting wat werkelijk strategisch is\, noch een goede basis voor toezichthouder om vanuit te gaan. De meeste strategische plannen zijn eerder bedoeld om zowel toezicht als stakeholders gerust te stellen en tegelijk op afstand te houden: zie zijn eerder blog over ‘strategische intelligentie‘. \nDeze basis filosofie zit al meer dan 10 jaar onder zijn lezingen en bijdragen aan leergangen\, hopelijk gaat het ook hier weer toezichthouders helpen in het vinden van een betere rol en toegevoegde waarde\, vooral gezien hun bijdrage aan de public value van de organisaties waar zij toezicht op houden. \nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna URL:https://publicspace.nl/calendar/module-strategische-intelligentie-voor-toezichthouders-commissarissen-5/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2020/10/Leergang-Toezicht-Avicenna.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241119T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241119T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T151951Z LAST-MODIFIED:20240625T151951Z UID:10000432-1732026600-1732033800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 19 november 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-26/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20241113T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20241113T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T151520Z LAST-MODIFIED:20240625T151520Z UID:10000431-1731508200-1731515400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 13 november 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-25/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240918T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240918T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240625T151006Z LAST-MODIFIED:20240625T152615Z UID:10000430-1726669800-1726677000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 18 september 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-24/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240905T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240905T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240613T125727Z LAST-MODIFIED:20240614T112539Z UID:10000422-1725546600-1725553800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 5 september 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-23/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240607T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240607T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240325T144925Z LAST-MODIFIED:20240328T145410Z UID:10000414-1717770600-1717777800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 7 juni 2024 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-22/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240606T100000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240606T130000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240325T140321Z LAST-MODIFIED:20240328T145324Z UID:10000413-1717668000-1717678800@publicspace.nl SUMMARY:Module ‘Strategische Intelligentie’ voor Toezichthouders & Commissarissen DESCRIPTION:Toezichthouden kent vele bijzondere aspecten. Natuurlijk op inhoudelijke aspecten\, maar zeker ook gedragsmatig. Vooral in de snel veranderende context van een meer divers samengestelde raad van commissarissen of raad van toezicht. Diversiteit in deze gremia zal toenemen qua leeftijd\, gender\, culturele achtergrond\, deelnemers met achtergrond in de profit en de not-for-profit sector en\, uiteraard zoals steeds\, vanwege verschillende persoonlijkheden. Hoe kun je je eigen rol versterken en verbeteren in een dergelijke context? Tijdens de Leergang voor Toezichthouders en Commissarissen leer je hoe je authentiek en effectief blijft en wat inhoudelijk én gedragsmatig goed en adequaat toezichthouden is. \nOp 6 juni 2024 verzorgt Steven de Waal in deze leergang een module over strategie\, nieuw leiderschap en toezicht for public value\, hieronder gaat hij hier specifiek op in.\n \n“Geloof in codes gaat de morele keuzes of strategische intelligentie in de top van organisaties niet verbeteren.” \nJuist over leiderschap en gedrag en karakter/persoonlijkheid in het algemeen stuiten leergangen sterk op het aangeleerde onderwijskundig en academisch concept van kennisoverdracht en instructie via de klas-met-leraar-opstelling. Alsof dat soort zaken door een ‘expert’ of ‘wetenschapper’ via een weldoordachte lezing valt ‘over te dragen en aan te leren’. Waarbij dus de ‘leerlingen’ nog niet veel ‘weten’ en vooral ‘passief’ de lesstof tot zich moeten nemen. Die manier is net zo onverstandig als denken dat je goed kunt leren tennissen of voetballen via het lezen van een instructieboekje en het ‘in de klas’ luisteren naar een toespraak van de trainer. Dit speelt natuurlijk nog sterker voor personen die inmiddels veel bestuurservaring hebben en juist vanwege deze ervaring (maar dus ook de aangeleerde routines\, preferenties en vooroordelen!) ook vaak in toezichtposities zitten en gevraagd worden. \nDaarom is het beste leer- en onderwijsmodel voor governance omgevingen: inzichten krijgen van practitioners\, met goede en onderbouwde (soms zelfs academische) reflecties op die praktijk en vandaaruit ter plekke veel kansen krijgen om je eigen ervaringen en inzichten daar tegenaan te leggen (peer-review en –onderwijs). \nPraktische wijsheid & Strategische Intelligentie\nSteven de Waal gaat vanuit deze leerfilosofie proberen de deelnemers ‘mee te nemen’ in zijn ervaringen\, inzichten en reflecties uit zijn bestuurs- en toezichtspraktijk\, gekoppeld aan diezelfde inspanning van de deelnemers over hun praktijk en uiteraard wel vanuit een brede reflectie op de achterliggende wetenschappelijke en filosofische literatuur. \nVoor dat laatste geldt eigenlijk hetzelfde verschijnsel als hierboven aangegeven over de verkeerde ‘onderwijs’-routine\, namelijk dat men sociale kennis en inzichten niet opdoet door wetenschappelijk onderbouwde voorschriften te lezen en braaf te proberen letterlijk op te volgen\, zoals Aristoteles met zijn begrip ‘praktische wijsheid’ al analyseerde en opschreef\, bijna 2400 jaar geleden! Steven de Waal mag deze kritiek op het academische niveau en vooral de aard van ‘sociale kennis’ hebben\, omdat hij gepromoveerd is\, in zijn geval op civil leadership in relatie tot de invloed van governance omgevingen. \nDit voortbouwen op het concept van ‘praktische wijsheid’\, ook in bestuursomgevingen\, is ook de reden waarom het moderne geloof in codes en voorschriften\, ook op governance gebied\, niet zal gaan helpen om het morele gehalte of de strategische intelligentie achter bestuurlijke keuzes in de top van organisaties te verbeteren. \nHij behandelt ook om die reden het begrip ‘strategische intelligentie’\, juist omdat een van de bestaande corporate mythes is dat strategie kan worden vastgesteld en beoordeeld vanuit een (rationeel\, analytisch\, onderbouwd) strategisch plan: dat is noch een moderne opvatting wat werkelijk strategisch is\, noch een goede basis voor toezichthouder om vanuit te gaan. De meeste strategische plannen zijn eerder bedoeld om zowel toezicht als stakeholders gerust te stellen en tegelijk op afstand te houden: zie zijn eerder blog over ‘strategische intelligentie‘. \nDeze basis filosofie zit al meer dan 10 jaar onder zijn lezingen en bijdragen aan leergangen\, hopelijk gaat het ook hier weer toezichthouders helpen in het vinden van een betere rol en toegevoegde waarde\, vooral gezien hun bijdrage aan de public value van de organisaties waar zij toezicht op houden. \nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna URL:https://publicspace.nl/calendar/module-strategische-intelligentie-voor-toezichthouders-commissarissen-4/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2020/10/Leergang-Toezicht-Avicenna.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20240305T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20240305T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20240304T130848Z LAST-MODIFIED:20240328T145039Z UID:10000408-1709649000-1709656200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 5 maart verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn (Engelstalige) boek uit 2018. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-21/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20230927T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20230927T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20230926T145541Z LAST-MODIFIED:20240328T144055Z UID:10000398-1695825000-1695832200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 27 september 2023 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn (Engelstalige) boek uit 2018. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-20/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20230914T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20230914T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20230822T132013Z LAST-MODIFIED:20240328T143933Z UID:10000397-1694701800-1694709000@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 14 september 2023 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn (Engelstalige) boek uit 2018. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal.\nMeer informatie over Steven de Waal op de docentenpagina van Avicenna\, regiepartner voor deze opleiding. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-19/ CATEGORIES:Toegankelijk bij deelname leergang ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20221202T100000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20221202T130000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20220705T155550Z LAST-MODIFIED:20220705T155550Z UID:10000376-1669975200-1669986000@publicspace.nl SUMMARY:Module ‘Strategische Intelligentie’ voor Toezichthouders & Commissarissen DESCRIPTION:Toezichthouden kent vele bijzondere aspecten. Natuurlijk op inhoudelijke aspecten\, maar zeker ook gedragsmatig. Vooral in de snel veranderende context van een meer divers samengestelde raad van commissarissen of raad van toezicht. Diversiteit in deze gremia zal toenemen qua leeftijd\, gender\, culturele achtergrond\, deelnemers met achtergrond in de profit en de not-for-profit sector en\, uiteraard zoals steeds\, vanwege verschillende persoonlijkheden. Hoe kun je je eigen rol versterken en verbeteren in een dergelijke context? Tijdens de Leergang voor Toezichthouders en Commissarissen leer je hoe je authentiek en effectief blijft en wat inhoudelijk én gedragsmatig goed en adequaat toezichthouden is. \nOp 2 december 2022 verzorgt Steven de Waal in deze leergang een module over strategie\, nieuw leiderschap en toezicht for public value\, hieronder gaat hij hier specifiek op in.\n \n“Geloof in codes gaat de morele keuzes of strategische intelligentie in de top van organisaties niet verbeteren.” \nJuist over leiderschap en gedrag en karakter/persoonlijkheid in het algemeen stuiten leergangen sterk op het aangeleerde onderwijskundig en academisch concept van kennisoverdracht en instructie via de klas-met-leraar-opstelling. Alsof dat soort zaken door een ‘expert’ of ‘wetenschapper’ via een weldoordachte lezing valt ‘over te dragen en aan te leren’. Waarbij dus de ‘leerlingen’ nog niet veel ‘weten’ en vooral ‘passief’ de lesstof tot zich moeten nemen. Die manier is net zo onverstandig als denken dat je goed kunt leren tennissen of voetballen via het lezen van een instructieboekje en het ‘in de klas’ luisteren naar een toespraak van de trainer. Dit speelt natuurlijk nog sterker voor personen die inmiddels veel bestuurservaring hebben en juist vanwege deze ervaring (maar dus ook de aangeleerde routines\, preferenties en vooroordelen!) ook vaak in toezichtposities zitten en gevraagd worden. \nDaarom is het beste leer- en onderwijsmodel voor governance omgevingen: inzichten krijgen van practitioners\, met goede en onderbouwde (soms zelfs academische) reflecties op die praktijk en vandaaruit ter plekke veel kansen krijgen om je eigen ervaringen en inzichten daar tegenaan te leggen (peer-review en –onderwijs). \nPraktische wijsheid & Strategische Intelligentie\nSteven de Waal gaat vanuit deze leerfilosofie proberen de deelnemers ‘mee te nemen’ in zijn ervaringen\, inzichten en reflecties uit zijn bestuurs- en toezichtspraktijk\, gekoppeld aan diezelfde inspanning van de deelnemers over hun praktijk en uiteraard wel vanuit een brede reflectie op de achterliggende wetenschappelijke en filosofische literatuur. \nVoor dat laatste geldt eigenlijk hetzelfde verschijnsel als hierboven aangegeven over de verkeerde ‘onderwijs’-routine\, namelijk dat men sociale kennis en inzichten niet opdoet door wetenschappelijk onderbouwde voorschriften te lezen en braaf te proberen letterlijk op te volgen\, zoals Aristoteles met zijn begrip ‘praktische wijsheid’ al analyseerde en opschreef\, bijna 2400 jaar geleden! Steven de Waal mag deze kritiek op het academische niveau en vooral de aard van ‘sociale kennis’ hebben\, omdat hij gepromoveerd is\, in zijn geval op civil leadership in relatie tot de invloed van governance omgevingen. \nDit voortbouwen op het concept van ‘praktische wijsheid’\, ook in bestuursomgevingen\, is ook de reden waarom het moderne geloof in codes en voorschriften\, ook op governance gebied\, niet zal gaan helpen om het morele gehalte of de strategische intelligentie achter bestuurlijke keuzes in de top van organisaties te verbeteren. \nHij behandelt ook om die reden het begrip ‘strategische intelligentie’\, juist omdat een van de bestaande corporate mythes is dat strategie kan worden vastgesteld en beoordeeld vanuit een (rationeel\, analytisch\, onderbouwd) strategisch plan: dat is noch een moderne opvatting wat werkelijk strategisch is\, noch een goede basis voor toezichthouder om vanuit te gaan. De meeste strategische plannen zijn eerder bedoeld om zowel toezicht als stakeholders gerust te stellen en tegelijk op afstand te houden: zie zijn eerder blog over ‘strategische intelligentie‘. \nDeze basis filosofie zit al meer dan 10 jaar onder zijn lezingen en bijdragen aan leergangen\, hopelijk gaat het ook hier weer toezichthouders helpen in het vinden van een betere rol en toegevoegde waarde\, vooral gezien hun bijdrage aan de public value van de organisaties waar zij toezicht op houden. URL:https://publicspace.nl/calendar/module-strategische-intelligentie-voor-toezichthouders-commissarissen-3/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2020/10/Leergang-Toezicht-Avicenna.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20221122T170000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20221122T190000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20211026T101514Z LAST-MODIFIED:20220714T085350Z UID:10000358-1669136400-1669143600@publicspace.nl SUMMARY:Incompany inleiding 'Blik op de toekomst' voor RvT en OR zorgorganisatie DESCRIPTION:Op 22 november 2022 verzorgt Steven de Waal een inleiding en dialoog tijdens een besloten bijeenkomst met als thema ‘Blik op de toekomst’ voor de Raad van Toezicht\, Ondernemingsraad\, Cliëntenraad en Raad van Bestuur van een grote organisatie in de gehandicaptenzorg. \nWelke ontwikkelingen zijn van invloed op de langdurige (gehandicapten-)zorg en welke strategische keuzes brengen de mogelijke toekomstscenario’s met zich mee? \nVanuit zijn strategische invalshoek (zoals deze weken al meer doorgenomen met voorzitters van RvC en RvT) zal dr. Steven P.M. de Waal hen meenemen en in gesprek gaan over zulke moderne thema’s in nieuwe strategie als: \na. Disruptie en Disruptieve Burgermacht als de grote effecten van de Digital Civil Revolution (De Waal\, Amazon 2018) \nb. Resilience of flexibele veerkracht\, vooral goed getest nu in de unieke pandemie crisis \nc. Van strategische planning naar strategisch management en strategisch leiderschap \nd. De nieuwe cruciale vaardigheden van publiek leiderschap\, zoals nodig in de nieuwe publieke arena \nUiteraard zal hij daarnaast ingaan op zijn strategische visie op het Nederlands zorgstelsel. Zie hiervoor ook zijn laatste bijdrage aan de nieuwsbrief van Guus Schrijvers over het recente WRR rapport over ‘Keuzen in de Zorg’. Dit geeft goed weer waar hij zich vooral zorgen over maakt en onafhankelijk naar kijkt. URL:https://publicspace.nl/calendar/incompany-inleiding-blik-op-de-toekomst-voor-rvt-en-or-zorgorganisatie/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/jpeg:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/10/Afb-iemand-in-rolstoel-voor-beeldscherm-scaled.jpg END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20221101T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20221101T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20221027T092418Z LAST-MODIFIED:20221027T092418Z UID:10000383-1667313000-1667320200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 1 november 2022 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-18/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20220920T150000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20220920T170000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20220919T105507Z LAST-MODIFIED:20220919T105507Z UID:10000381-1663686000-1663693200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 20 september 2022 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-17/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20220916T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20220916T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20220705T144717Z LAST-MODIFIED:20220705T144717Z UID:10000374-1663338600-1663345800@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 16 september 2022 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-16/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20220602T093000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20220602T123000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20220106T092219Z LAST-MODIFIED:20220106T092219Z UID:10000361-1654162200-1654173000@publicspace.nl SUMMARY:Module ‘Strategische Intelligentie’ voor Toezichthouders & Commissarissen DESCRIPTION:Toezichthouden kent vele bijzondere aspecten. Natuurlijk op inhoudelijke aspecten\, maar zeker ook gedragsmatig. Vooral in de snel veranderende context van een meer divers samengestelde raad van commissarissen of raad van toezicht. Diversiteit in deze gremia zal toenemen qua leeftijd\, gender\, culturele achtergrond\, deelnemers met achtergrond in de profit en de not-for-profit sector en\, uiteraard zoals steeds\, vanwege verschillende persoonlijkheden. Hoe kun je je eigen rol versterken en verbeteren in een dergelijke context? Tijdens de Leergang voor Toezichthouders en Commissarissen leer je hoe je authentiek en effectief blijft en wat inhoudelijk én gedragsmatig goed en adequaat toezichthouden is. \nOp 2 juni 2022 verzorgt Steven de Waal in deze leergang een module over strategie\, nieuw leiderschap en toezicht for public value\, hieronder gaat hij hier specifiek op in.\n \n“Geloof in codes gaat de morele keuzes of strategische intelligentie in de top van organisaties niet verbeteren.” \nJuist over leiderschap en gedrag en karakter/persoonlijkheid in het algemeen stuiten leergangen sterk op het aangeleerde onderwijskundig en academisch concept van kennisoverdracht en instructie via de klas-met-leraar-opstelling. Alsof dat soort zaken door een ‘expert’ of ‘wetenschapper’ via een weldoordachte lezing valt ‘over te dragen en aan te leren’. Waarbij dus de ‘leerlingen’ nog niet veel ‘weten’ en vooral ‘passief’ de lesstof tot zich moeten nemen. Die manier is net zo onverstandig als denken dat je goed kunt leren tennissen of voetballen via het lezen van een instructieboekje en het ‘in de klas’ luisteren naar een toespraak van de trainer. Dit speelt natuurlijk nog sterker voor personen die inmiddels veel bestuurservaring hebben en juist vanwege deze ervaring (maar dus ook de aangeleerde routines\, preferenties en vooroordelen!) ook vaak in toezichtposities zitten en gevraagd worden. \nDaarom is het beste leer- en onderwijsmodel voor governance omgevingen: inzichten krijgen van practitioners\, met goede en onderbouwde (soms zelfs academische) reflecties op die praktijk en vandaaruit ter plekke veel kansen krijgen om je eigen ervaringen en inzichten daar tegenaan te leggen (peer-review en –onderwijs). \nPraktische wijsheid & Strategische Intelligentie\nSteven de Waal gaat vanuit deze leerfilosofie proberen de deelnemers ‘mee te nemen’ in zijn ervaringen\, inzichten en reflecties uit zijn bestuurs- en toezichtspraktijk\, gekoppeld aan diezelfde inspanning van de deelnemers over hun praktijk en uiteraard wel vanuit een brede reflectie op de achterliggende wetenschappelijke en filosofische literatuur. \nVoor dat laatste geldt eigenlijk hetzelfde verschijnsel als hierboven aangegeven over de verkeerde ‘onderwijs’-routine\, namelijk dat men sociale kennis en inzichten niet opdoet door wetenschappelijk onderbouwde voorschriften te lezen en braaf te proberen letterlijk op te volgen\, zoals Aristoteles met zijn begrip ‘praktische wijsheid’ al analyseerde en opschreef\, bijna 2400 jaar geleden! Steven de Waal mag deze kritiek op het academische niveau en vooral de aard van ‘sociale kennis’ hebben\, omdat hij gepromoveerd is\, in zijn geval op civil leadership in relatie tot de invloed van governance omgevingen. \nDit voortbouwen op het concept van ‘praktische wijsheid’\, ook in bestuursomgevingen\, is ook de reden waarom het moderne geloof in codes en voorschriften\, ook op governance gebied\, niet zal gaan helpen om het morele gehalte of de strategische intelligentie achter bestuurlijke keuzes in de top van organisaties te verbeteren. \nHij behandelt ook om die reden het begrip ‘strategische intelligentie’\, juist omdat een van de bestaande corporate mythes is dat strategie kan worden vastgesteld en beoordeeld vanuit een (rationeel\, analytisch\, onderbouwd) strategisch plan: dat is noch een moderne opvatting wat werkelijk strategisch is\, noch een goede basis voor toezichthouder om vanuit te gaan. De meeste strategische plannen zijn eerder bedoeld om zowel toezicht als stakeholders gerust te stellen en tegelijk op afstand te houden: zie zijn eerder blog over ‘strategische intelligentie‘. \nDeze basis filosofie zit al meer dan 10 jaar onder zijn lezingen en bijdragen aan leergangen\, hopelijk gaat het ook hier weer toezichthouders helpen in het vinden van een betere rol en toegevoegde waarde\, vooral gezien hun bijdrage aan de public value van de organisaties waar zij toezicht op houden. URL:https://publicspace.nl/calendar/module-strategische-intelligentie-voor-toezichthouders-commissarissen-2/ LOCATION:Landgoed Zonheuvel Doorn\, Amersfoortseweg 98\, Doorn\, 3941 EP\, Nederland CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2020/10/Leergang-Toezicht-Avicenna.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20220510T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20220510T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20220413T114657Z LAST-MODIFIED:20220413T114657Z UID:10000367-1652193000-1652200200@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 10 mei 2022 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-15/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20220408T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20220408T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20220322T133826Z LAST-MODIFIED:20220413T130957Z UID:10000365-1649428200-1649435400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:Lees hier een korte terugblik op dit evenement \n_____ \nDe “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 8 april 2022 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-14/ LOCATION:Berghotel Amersfoort\, Nederland CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20220317T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20220317T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20220104T172747Z LAST-MODIFIED:20220224T135320Z UID:10000292-1647527400-1647534600@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 17 maart 2022 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-13/ LOCATION:Landgoed Zonheuvel Doorn\, Amersfoortseweg 98\, Doorn\, 3941 EP\, Nederland CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20211216T093000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20211216T123000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20211026T121617Z LAST-MODIFIED:20211026T121617Z UID:10000285-1639647000-1639657800@publicspace.nl SUMMARY:Module ‘Strategische Intelligentie’ voor Toezichthouders & Commissarissen DESCRIPTION:Algemene inleiding van Avicenna over deze Leergang: Toezichthouden kent vele bijzondere aspecten. Natuurlijk op inhoudelijke aspecten\, maar zeker ook gedragsmatig. Vooral in de snel veranderende context van een meer divers samengestelde raad van commissarissen of raad van toezicht. Diversiteit in deze gremia zal toenemen qua leeftijd\, gender\, culturele achtergrond\, deelnemers met achtergrond in de profit en de not-for-profit sector en\, uiteraard zoals steeds\, vanwege verschillende persoonlijkheden. Hoe kun je je eigen rol versterken en verbeteren in een dergelijke context? Tijdens deze leergang leer je hoe je authentiek en effectief blijft en wat inhoudelijk én gedragsmatig goed en adequaat toezichthouden is. \nOp 16 december 2021 verzorgt Steven de Waal in deze leergang een module over strategie\, nieuw leiderschap en toezicht for public value\, hieronder gaat hij hier specifiek op in.\n \n“Geloof in codes gaat de morele keuzes of strategische intelligentie in de top van organisaties niet verbeteren.” \nJuist over leiderschap en gedrag en karakter/persoonlijkheid in het algemeen stuiten leergangen sterk op het aangeleerde onderwijskundig en academisch concept van kennisoverdracht en instructie via de klas-met-leraar-opstelling. Alsof dat soort zaken door een ‘expert’ of ‘wetenschapper’ via een weldoordachte lezing valt ‘over te dragen en aan te leren’. Waarbij dus de ‘leerlingen’ nog niet veel ‘weten’ en vooral ‘passief’ de lesstof tot zich moeten nemen. Die manier is net zo onverstandig als denken dat je goed kunt leren tennissen of voetballen via het lezen van een instructieboekje en het ‘in de klas’ luisteren naar een toespraak van de trainer. Dit speelt natuurlijk nog sterker voor personen die inmiddels veel bestuurservaring hebben en juist vanwege deze ervaring (maar dus ook de aangeleerde routines\, preferenties en vooroordelen!) ook vaak in toezichtposities zitten en gevraagd worden. \nDaarom is het beste leer- en onderwijsmodel voor governance omgevingen: inzichten krijgen van practitioners\, met goede en onderbouwde (soms zelfs academische) reflecties op die praktijk en vandaaruit ter plekke veel kansen krijgen om je eigen ervaringen en inzichten daar tegenaan te leggen (peer-review en – onderwijs). \nPraktische wijsheid & Strategische Intelligentie\nSteven de Waal gaat vanuit deze leerfilosofie proberen de deelnemers ‘mee te nemen’ in zijn ervaringen\, inzichten en reflecties uit zijn bestuurs- en toezichtspraktijk\, gekoppeld aan diezelfde inspanning van de deelnemers over hun praktijk en uiteraard wel vanuit een brede reflectie op de achterliggende wetenschappelijke en filosofische literatuur. \nVoor dat laatste geldt eigenlijk hetzelfde verschijnsel als hierboven aangegeven over de verkeerde ‘onderwijs’-routine\, namelijk dat men sociale kennis en inzichten niet opdoet door wetenschappelijk onderbouwde voorschriften te lezen en braaf te proberen letterlijk op te volgen\, zoals Aristoteles met zijn begrip ‘praktische wijsheid’ al analyseerde en opschreef\, bijna 2400 jaar geleden! Steven de Waal mag deze kritiek op het academische niveau en vooral de aard van ‘sociale kennis’ hebben\, omdat hij gepromoveerd is\, in zijn geval op civil leadership in relatie tot de invloed van governance omgevingen. \nDit voortbouwen op het concept van ‘praktische wijsheid’\, ook in bestuursomgevingen\, is ook de reden waarom het moderne geloof in codes en voorschriften\, ook op governance gebied\, niet zal gaan helpen om het morele gehalte of de strategische intelligentie achter bestuurlijke keuzes in de top van organisaties te verbeteren. \nHij behandelt ook om die reden het begrip ‘strategische intelligentie’\, juist omdat een van de bestaande corporate mythes is dat strategie kan worden vastgesteld en beoordeeld vanuit een (rationeel\, analytisch\, onderbouwd) strategisch plan: dat is noch een moderne opvatting wat werkelijk strategisch is\, noch een goede basis voor toezichthouder om vanuit te gaan. De meeste strategische plannen zijn eerder bedoeld om zowel toezicht als stakeholders gerust te stellen en tegelijk op afstand te houden: zie zijn eerder blog over ‘strategische intelligentie‘. \nDeze basis filosofie zit al meer dan 10 jaar onder zijn lezingen en bijdragen aan leergangen\, hopelijk gaat het ook hier weer toezichthouders helpen in het vinden van een betere rol en toegevoegde waarde\, vooral gezien hun bijdrage aan de public value van de organisaties waar zij toezicht op houden. URL:https://publicspace.nl/calendar/module-strategische-intelligentie-voor-toezichthouders-commissarissen/ CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2020/10/Leergang-Toezicht-Avicenna.png END:VEVENT BEGIN:VEVENT DTSTART;TZID=Europe/Amsterdam:20211104T143000 DTEND;TZID=Europe/Amsterdam:20211104T163000 DTSTAMP:20260421T185829 CREATED:20211026T083304Z LAST-MODIFIED:20211026T083304Z UID:10000356-1636036200-1636043400@publicspace.nl SUMMARY:College ‘Strategisch Management voor de Publieke Zaak’ aan voorzitters RvT DESCRIPTION:De “Leergang voor de voorzitter” is bedoeld om de voorzitter van de Raad van Toezicht te ondersteunen en de kennis en vaardigheden die nodig zijn rondom strategie en strategisch management voor een goed voorzitterschap verder te ontwikkelen. De leergang wordt aangeboden door de NVTZ Academie samen met de VTOI-NVTK en de VTW Academie en Avicenna als regiepartner. \nOp 4 november 2021 verzorgt Steven de Waal zijn bijdrage aan deze leergang voor voorzitters van de Raad van Toezicht. \nSteven de Waal gaat in op het door hem ontwikkelde concept van de ‘maatschappelijke onderneming’ (De Waal\, 2000)\, dat indertijd veel politieke belangstelling trok en waarover hij op verzoek van veel politieke partijen (m.n. CDA\, CU en PvdA) actief bijdroeg aan debatten en panels. Het leidde zelfs indertijd tot een (niet goed doordacht) wetsontwerp vanuit het kabinet Balkenende IV (2007-2010) om de positie\, erkenning en interne governance te regelen\, waarover De Waal zijn (afwijzend) expert advies gaf in een aparte sessie van de betreffende kamercommissie. Het wetsontwerp is daarna ook van de politieke agenda afgevoerd. De kern van zijn perspectief is natuurlijk dit concept van de ‘maatschappelijke onderneming’\, private\, uit burgerinitiatief voortgekomen\, organisaties die publieke taken vervullen\, een uniek Nederlands model in de wereld (door hem recent internationaal uitgelegd in voetnoot 5 van zijn laatste boek uit 2018\, hetgeen veel belangstelling trok). Die private rechtspersoon is ook exact de reden dat we Raden van Toezicht hebben op zulke belangrijke publieke diensten als gezondheidszorg\, onderwijs\, kinderopvang en woningcorporaties! \nVandaaruit concentreert hij zich op de dynamische en eindverantwoordelijke positie van de voorzitter in het intern toezicht op en de externe legitimerende positie van dergelijke maatschappelijke ondernemingen. \nEisen aan voorzitter Raad van Toezicht\nAan de Raden van Toezicht worden hoge eisen gesteld. Dit geldt des te meer voor de voorzitter. De complexiteit van een publiek/private organisatie en de specifieke kenmerken van de maatschappelijke onderneming met zijn vele stakeholders\, vereisen kennis en kunde om ruim en reflectief te denken\, om een maatschappelijk normerend en legitimerend perspectief te hebben\, en tegelijkertijd scherp toezicht te houden. \n“De publieke zaak is te groot en complex om alleen aan de overheid over te laten” \nDe voorzitter moet met de Raad van Toezicht een professioneel en maatschappelijk normatief (‘Wat is het beste voor de samenleving\, onze doelgroepen en de ‘common good?’) toezichtkader bieden\, opdat de Raad van Bestuur de maatschappelijke organisatie in goede banen kan leiden. Daarom is het essentieel dat de voorzitter de juiste bagage heeft qua kennis\, inzichten\, attitude en vaardigheden om aan de rol van de Raad van Toezicht én het samenspel met de Raad van Bestuur invulling te geven. \nDe Waal zal zich vooral baseren op de conceptuele hoofdlijnen die hij al neerlegde in zijn boek: “Strategisch management voor de Publieke Zaak” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2008). Ook daarachter zat al de gedachte dat de publieke zaak te groot\, te complex is en teveel betrokkenheid vergt\, om alleen aan overheid of politiek over te laten. Daarom behandelt hij in dit boek niet alleen de diverse strategieën van de overheid (die inderdaad een groot palet omvatten)\, maar ook van bedrijfsleven\, non-profit organisaties en civil society gericht op het verder brengen van de ‘publieke zaak’. \nIndien het past in het programma en de belangstelling van de groep zal De Waal drie kernelementen benadrukken als het gaat om strategisch management\, liefst gebaseerd op strategische intelligentie. Ze zijn mede gebaseerd op zijn 19-jarige ervaring als strategie consultant vanuit de op dat moment toonaangevende firma in management services Boer & Croon Strategy and Management Group\, waar hij mede-eigenaar/vennoot en bestuursvoorzitter (tot begin 2004) was: \n\nStrategisch management is geen strategische planning\nGeen strategie zonder doel: Public Value\nDe grootste huidige strategische uitdaging: ‘disruptief burgerschap’\n\nStrategisch management is geen strategische planning\nHierover bestaan veel misverstanden: alsof papier de toekomst kan voorspellen\, alsof je alle strategische plannen naar buiten moet en zult brengen\, alsof strategische kracht en richting via systematische vooraf bedachte stappenplannen zijn te veroveren. Dat is niet zo. De grote voorbeelden van werkelijk goed strategisch denken en handelen zijn Sun Tzu (ruim 500 v. Chr.)\, Von Clausewitz\, Machiavelli en (de mythische figuur) Odysseus (ruim 700 v. Chr). Wie kent niet het verhaal van het Paard van Troje waarmee Odysseus de Trojanen misleidde en de Grieken de stad wisten te veroveren. \nWerkelijk vernieuwend strategisch gedrag is al zo oud als de mensheid\, en zelfs daaraan vooraf gaand. We hebben veel strategisch gedrag geleerd van de primaten die ons voorgingen\, zoals ook het uitstekende historisch overzicht van het strategisch denken van Lawrence Freedman vermeldt. We gaan in dit gedeelte verder in op zijn kern van strategie ‘beating the odds’. Meer hierover in “Strategisch Denken: Cybernetisch\, Futuring & Slim/Listig” (LinkedIn\, Steven de Waal 12-4-’17). \nGeen strategie zonder doel: Public Value\n\nZonder duidelijke doelen waarom je strategische acties onderneemt\, overweegt of beslist\, is er geen sprake van strategie. Waarschijnlijk kopieer je dan vooral wat anderen strategie noemen of\, nog erger\, volg je niet alleen de mode van de dag\, maar ook de doelstellingen van anderen\, zoals overheid en andere publieke financiers of banken en andere kapitaalverschaffers. Strategisch management voor de publieke zaak moet dus ook belegd worden met de doelen die je dan blijkbaar in de maatschappij wilt bereiken en hoe het beste om te gaan met de weerstand\, dilemma’s\, problemen waar je vervolgens tegenaan loopt. Die slag naar een goede definitie van maatschappelijk rendement of public value is helaas veel te weinig gemaakt\, juist ook door Raden van Toezicht. Dat is temeer vreemd omdat juist de publiek/private constructie van de maatschappelijke onderneming het mogelijk maakt en zelfs veronderstelt dat er eigenstandig strategisch vermogen van organisatie en bestuur is. \nSteven de Waal hanteert daarvoor een uitleg van het begrip ‘Public Value’ die al in het methodologisch ontwerp van zijn proefschrift vanaf 2008 zat en ook al in zijn design voor het visitatiestelsel woningcorporaties vanaf 2007. Het begint nu ook in Haagse kringen te figureren. In zijn analyse is het RvT/RvB-model weliswaar gekopieerd uit het bedrijfsleven\, maar nogal als een sterk intern gericht model\, zonder de juist daar gebruikelijke indringende en beoordelende rol van buitenaf door aandeelhouders met formeel mandaat. Die rollen moeten dus door RvB en RvT worden overgenomen. Meer hierover in “De publieke sector verdient goed management” (S&D\, 5-10-’13). \n‘Disruptief burgerschap’ als uitdaging\nSteven de Waal introduceerde recent het begrip ‘disruptief burgerschap’. Hij laat zien hoe dezelfde technologieën die de markt disrupteren en de platformeconomie veroorzaken\, nu de burger veel meer macht geven. De burger beschikt inmiddels over eigen beheersing en uitwisseling van data\, informatie\, communicatie en zelforganisatie. De publieke arena is al volledig veranderd\, de politiek ook\, de publieke opinie is nu voor het eerst werkelijk van het publiek zelf en zal ook de publieke dienstverlening veranderen. Lees meer hierover in zijn essay over “Disruptie van de democratie” (Financieel Dagblad\, 20-1-’18) en inmiddels verder uitgebouwd in zijn laatste (Engelstalige) boek. \nVanuit de missie van zijn Denknetwerk Public Space Foundation wil Steven de Waal maatschappelijk ondernemerschap en actief burgerschap stimuleren. Deze disruptie en nieuwe macht van de burger passen uitstekend bij deze missie. Ook al ziet hij best de nadelen en gevaren van het huidige directe mediakanaal. Hij vindt dat geluid toch vooral komen van diegenen die een positie hadden in de oude manipulaties van de oude kanalen (pers\, radio\, tv) en zich willen verdedigen door af te geven op deze nieuwe technologische mogelijkheden. Steven benadrukt vooral de voordelen vanuit de inbreng en macht van burgers. Hij is dus blij dat hij niet hoeft te wachten tot de huidige generatie professionele politici ook doorhebben dat de burger echt belangrijk geworden is en ze dus niet langer kunnen volstaan met de vage retoriek dat ‘de burger toch echt centraal staat’. \n“Intelligentie bestaat niet alleen uit kennis\, maar ook uit het kunnen toepassen van kennis in de praktijk” – Aristoteles \nBij het komen tot een visie op en houding van goed toezicht en het daarin effectief opereren in de veelal lastige context van ambiguïteit van organisaties stelt Steven de rol van de voorzitter centraal. \nDit behandelt hij naar aanleiding van zijn boek: “Burgerkracht met Burgermacht” (Boom uitgeverij Amsterdam\, 2015). Sinds de lancering ervan in 2015 heeft hij hierover meer dan 200 lezingen gegeven en aan debatten deelgenomen. Leer meer over de uitkomsten hiervan in zijn artikel “Grote Publieksimpact ‘burgerkracht’ met ‘burgermacht’.” \nTenslotte gaat hij in op de vreemde gewoonte in Nederland zich voor publiek gezag en publiek leiderschap te verschuilen achter codes\, protocollen en toezichtsregels van de overheid. Voor publiek gezag is toch echt meer nodig\, analoog aan het begrip ‘Praktische Wijsheid’ van Aristoteles. Steven licht in de leergang zijn visie toe. Zie ook zijn artikel “Aristoteles beats Plato: Praktische wijsheid”. \nBekijk op Vimeo een introductiecollege van Steven de Waal. URL:https://publicspace.nl/calendar/college-strategisch-management-voor-de-publieke-zaak-aan-voorzitters-rvt-12/ LOCATION:Kontakt der Kontinenten\, Soesterberg\, Nederland CATEGORIES:Toegankelijk voor deelnemers ATTACH;FMTTYPE=image/png:https://publicspace.nl/wp-content/uploads/2021/04/Leergang-voor-de-voorzitter-V3.png ORGANIZER;CN="NVTZ Academie":MAILTO:bureau@nvtz.nl END:VEVENT END:VCALENDAR