Goed opgeleide vakmensen worden steeds belangrijker voor de economie en voor de vele transities die nodig zijn, zoals in zorg, energie, wonen en klimaat. Tegelijk is er een tekort aan allerlei soorten vakmensen, er is demografische krimp in studentenaantallen en de concurrentie tussen alle vormen van onderwijs neemt toe. En terwijl de economie om vakmensen roept is er cultureel – soms – nog een achterstand in perceptie en in waardering t.o.v. theoretisch onderwijs.
Hoe ontwikkelen deze vraagstukken zich in de nabije toekomst en wat doet het MBO er zelf aan? Valt er iets aan te doen door snellere onderwijsroutes, andere exameneisen, flexibeler diploma’s, betere werving voor MBO, andere samenwerking met werkgevers?

In de aflevering van Trending op 19 mei bij New Business Radio* gaan Ron Lemmens van NBR en Steven de Waal** in gesprek over de toekomst van het MBO met Dennis de Vries (wethouder gemeente Utrecht) en Johan Spronk (voorzitter RvB van ROC Midden Nederland). Thema’s die zij aan de orde willen stellen:

• Leidt de schaarste aan vakmensen niet nu al tot meer waardering, zowel financieel als cultureel? Is er nog steeds sprake van meer ontzag en waardering voor theoretische kennis (wat vroeger in de aanduiding ‘hoger’ verborgen zat) of is dat al achterhaald?
• Zijn vele ROC’s niet al lang bezig met veranderingen van hun locaties, die het aantrekkelijker maken om daar te studeren?
• Is de kracht van ROC’s niet dat ze uiterst divers zijn, waardoor daar de jeugd wel met elkaar in contact komt (met alle spanning van dien), terwijl elders Nederland vooral lijkt te bestaan uit bubbels?
• Neemt door dit alles de mondigheid en het actief burgerschap van studenten MBO niet erg toe? Of voelen ze zich nog steeds een beetje Calimero en stellen zich te bescheiden op? Geldt dat niet ook voor de scholen zelf?
• Concurreren MBO instellingen nu nog vooral met elkaar in werving of toch ook toenemend met ander onderwijs?
• Werken ROC’s genoeg en voldoende creatief aan hun imago en de bekendheid van hun vakkennis en onderwijs, buiten de jaarlijkse reclame-acties rond werving van studenten? Zo loopt er een actie om te komen tot een eigen governance code die uitdrukkelijk de eigen doelen, waarden en maatschappelijke bijdragen van het MBO centraal stelt; gaat dat de goede kant op?
• Vertonen studenten en professionele vakmensen van MBO voldoende actief burgerschap naar opkomende burgerinitiatieven op hun terrein?
• Leiden de MBO instellingen voldoende op voor moderne vakmensen of zitten ze toch teveel klem in een ouderwets onderwijs- en diplomastelsel? Moeten MBO instellingen niet veel meer doen aan het op kwaliteit houden en bijscholen van de bestaande vakmensen? Is het reguliere onderwijsstelsel daar wel voldoende op ingericht of is het commerciële aanbod daarin beter?

*  Op New Business Radio, dé zakenzender van Nederland, hoor je ondernemende mensen, inspirerende gesprekken, innovaties en duurzaamheid. Van hippe start up tot ijzersterke multinational. Geen hijgende herhalingen van het laatste nieuws, maar verdieping op thema’s als marketing, business development, duurzaamheid, cyber en ondernemerschap.
Radio & podcast New Business Radio is overal te beluisteren via newbusinessradio.nl. Alle afleveringen van de radioprogramma’s zijn na afloop ook beschikbaar als podcast op alle bekende podcastkanalen zoals Apple Podcasts en Spotify. En dit interview uiteraard ook hier op de website van Public SPACE.

** Steven de Waal, oprichter en voorzitter van Public SPACE Foundation, is tevens voorzitter RvT van ROC Midden Nederland. Hij is actief bij de landelijke ontwikkeling van een nieuwe governance code voor het MBO (hij was eerder betrokken bij de governance codes voor zorg en cultuur, zijn proefschrift onderzoekt ook de waarden van diverse governance typen).
Actief Burgerschap en Maatschappelijk Ondernemerschap zijn kernthema’s van Public SPACE. Veel burgerinitiatieven, met name in zorg en energietransitie, missen vaak vakmensen en technische kennis om het goed van de grond te krijgen. De belangrijke transities die nu op gang komen, stimuleren en vergen ook een houding van burgerschap van de vakmensen.

Kijk hier voor een overzicht van eerdere uitzendingen met Steven de Waal op NBR.